دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 رابطه آلومتریک بین برخی صفات مورفوفیزولوژیک ذرت تحت تاثیر سیستم‏ های خاکورزی و تاریخ کاشت رابطه آلومتریک بین برخی صفات مورفوفیزولوژیک ذرت تحت تاثیر سیستم‏ های خاکورزی و تاریخ کاشت 1 8 4924 10.22099/iar.2018.4924 EN سارا زارع مهذبیه گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران حسین غدیری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران محسن عدالت گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران سیدعبدالرضا کاظمینی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران Journal Article 2016 12 18 <strong>چکیده-</strong>آزمایشی مزرعه ای به منظوربررسی رابطه میان سطح برگ ذرت با تعداد برگ˛وزن خشک برگ وزن خشک کل اجزای رویشی و ارتفاع بوته انجام شد. تیمارها شامل دو سیستم خاکورزی ( خاکورزی متداول و بی خاکورزی) و هفت تاریخ کشت ( 21 اردیبهشت˛ 28 اردیبهشت˛ 4 خرداد˛ 11خرداد˛ 18 خرداد˛ 25خردادو 1 تیر) بود. این مطالعه درمزارع تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در سالهای زراعی 94-93 انجام شد. اثر برهمکنش میان تاریخ کشت و سیستم خاکورزی معنی داربود و در هر دو سال بیشترین سطح برگ˛تعدادبرگ˛وزن خشک برگ˛وزن خشک کل اجزای رویشی و ارتفاع بوته درتاریخ کشت های زود هنگام درهردو سیستم کشت و کمترین مقدار آن ها درآخرین تاریخ کشت (1 تیرماه) و درسیستم بی خاکورزی مشاهده شد.به منظور تعیین روابط آلومتری بین سطح برگ و صفات رویشی از معادله پلی نومیال استفاده شد که نتایج رابطه معنی داری را بین سطح برگ وتعداد برگ (R²=96/0 و R²= 98/0)˛ وزن خشک برگ (R²=98/0 و R²= 98/0)˛ وزن خشک کل اجزای ر ویشی (R²=96/0 و R²= 96/0) و ارتفاع بوته (R²=96/0 و R²= 96/0) نشان داد. ازروابط آلومتری می توان در جهت درک بهتر رشد و نمو ذرت که لازمه مدیریت بهینه گیاه زراعی وبهبود وضعیت ژنتیکی آن است استفاده کرد. <strong>چکیده-</strong>آزمایشی مزرعه ای به منظوربررسی رابطه میان سطح برگ ذرت با تعداد برگ˛وزن خشک برگ وزن خشک کل اجزای رویشی و ارتفاع بوته انجام شد. تیمارها شامل دو سیستم خاکورزی ( خاکورزی متداول و بی خاکورزی) و هفت تاریخ کشت ( 21 اردیبهشت˛ 28 اردیبهشت˛ 4 خرداد˛ 11خرداد˛ 18 خرداد˛ 25خردادو 1 تیر) بود. این مطالعه درمزارع تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در سالهای زراعی 94-93 انجام شد. اثر برهمکنش میان تاریخ کشت و سیستم خاکورزی معنی داربود و در هر دو سال بیشترین سطح برگ˛تعدادبرگ˛وزن خشک برگ˛وزن خشک کل اجزای رویشی و ارتفاع بوته درتاریخ کشت های زود هنگام درهردو سیستم کشت و کمترین مقدار آن ها درآخرین تاریخ کشت (1 تیرماه) و درسیستم بی خاکورزی مشاهده شد.به منظور تعیین روابط آلومتری بین سطح برگ و صفات رویشی از معادله پلی نومیال استفاده شد که نتایج رابطه معنی داری را بین سطح برگ وتعداد برگ (R²=96/0 و R²= 98/0)˛ وزن خشک برگ (R²=98/0 و R²= 98/0)˛ وزن خشک کل اجزای ر ویشی (R²=96/0 و R²= 96/0) و ارتفاع بوته (R²=96/0 و R²= 96/0) نشان داد. ازروابط آلومتری می توان در جهت درک بهتر رشد و نمو ذرت که لازمه مدیریت بهینه گیاه زراعی وبهبود وضعیت ژنتیکی آن است استفاده کرد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 ارائه یک مدل کامپیوتری برای طراحی فلوم های گلوبلند در کانال های ذوزنقه ای با دیواره های با شیب متفاوت بر اساس معادله مانینگ ارائه یک مدل کامپیوتری برای طراحی فلوم های گلوبلند در کانال های ذوزنقه ای با دیواره های با شیب متفاوت بر اساس معادله مانینگ 9 16 4925 10.22099/iar.2018.4925 EN مهدی مهبد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم، جهرم، ج. ا. ایران شاهرخ زندپارسا گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2016 07 26 <strong>چکیده-</strong>با توجه به کمبود منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک، اندازه گیری دقیق مقدار جریان جهت توزیع مناسب و عادلانه آب از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. برای این منظور فلوم های گلو بلند، با توجه به اینکه تهیه منحنی دبی-اشل نیاز به واسنجی ندارد به عنوان یک ابزار کم هزینه و البته با کارکرد دقیق مطرح می باشند. در این مطالعه مدلی با نام LOTF (LOng Throated Flumes)  جهت تهیه جدول دبی-اشل برای فلوم های گلو بلند با استفاده از معادله مانینگ در شرایطی که شیب دیواره های کانال یکسان نباشند، ارائه گردید. نتایج نشان داد که جدول دبی اشل تولید شده توسط مدل LOTF با نتایج مدل های HEC-RAS و WinFlume که برای ترسیم نیمرخ سطح آب به ترتیب در کانال های باز و فلوم های گلوبلند استفاده می گردند، تطابق کاملی داشت. همچنین در شرایطی که دیواره های کانال دارای شیب متفاوت برابر با (0و2) و (0و4) داشتند، منحنی دبی اشل مدل LOTF با منحنی حاصل از دو مدل دیگر در شرایطی که شیب دیواره برابر با مقدار میانگین شیب دو طرف کانال باشد مقایسه گردید و نتایج نشان داد که می توان از میانگین شیب دیواره ها به عنوان شیب دیواره کانال در مدل WinFlume استفاده نمود. <strong>چکیده-</strong>با توجه به کمبود منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک، اندازه گیری دقیق مقدار جریان جهت توزیع مناسب و عادلانه آب از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. برای این منظور فلوم های گلو بلند، با توجه به اینکه تهیه منحنی دبی-اشل نیاز به واسنجی ندارد به عنوان یک ابزار کم هزینه و البته با کارکرد دقیق مطرح می باشند. در این مطالعه مدلی با نام LOTF (LOng Throated Flumes)  جهت تهیه جدول دبی-اشل برای فلوم های گلو بلند با استفاده از معادله مانینگ در شرایطی که شیب دیواره های کانال یکسان نباشند، ارائه گردید. نتایج نشان داد که جدول دبی اشل تولید شده توسط مدل LOTF با نتایج مدل های HEC-RAS و WinFlume که برای ترسیم نیمرخ سطح آب به ترتیب در کانال های باز و فلوم های گلوبلند استفاده می گردند، تطابق کاملی داشت. همچنین در شرایطی که دیواره های کانال دارای شیب متفاوت برابر با (0و2) و (0و4) داشتند، منحنی دبی اشل مدل LOTF با منحنی حاصل از دو مدل دیگر در شرایطی که شیب دیواره برابر با مقدار میانگین شیب دو طرف کانال باشد مقایسه گردید و نتایج نشان داد که می توان از میانگین شیب دیواره ها به عنوان شیب دیواره کانال در مدل WinFlume استفاده نمود.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 تحلیل اقتصادی مقدار بهینه آبیاری تکمیلی انجیر دیم تحلیل اقتصادی مقدار بهینه آبیاری تکمیلی انجیر دیم 17 26 4928 10.22099/iar.2018.4928 EN مریم خزاعی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران. علیرضا سپاسخواه گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران. Journal Article 2016 06 13 هدف از این مطالعه تحلیل اقتصادی آبیاری تکمیلی انجیر دیم در جنوب ایران با استفاده و بدون استفاده از آبگیر می باشد. با کاهش حدود 55 درصد در آب کاربردی عملکرد انجیر 28 درصد کاهش یافت و سود خالص در مقایسه با حداکثر محصول دو برابر افزایش یافت. به طور معمول میزان بهینه آبیاری تکمیلی با به کار بردن آبگیر در مقایسه با شرایط بدون آبگیر کمتر است. بدون به کارگیری آبگیر سود خالص در شرایط کمبود آبیاری تکمیلی بیشتر از شرایط آبیاری تکمیلی کامل می باشد. بعلاوه با کاهش حدود 50 درصد در آب کاربردی عملکرد محصول حدود 14 درصد کاهش و سود اقتصادی دو برابر نسبت به حداکثر عملکرد افزایش یافت.برای دستیابی به حداکثر سود اقتصادی با درنظر گرفتن بارندگی سالانه،مقدار بهینه آبیاری تکمیلی با افزایش قیمت آب کاهش یافت. معادله ای جهت پیشبینی بارندگی سالانه ارایه گردید که می تواند جهت برنامه ریزی آبیاری تکمیلی درختان انجیر استفاده گردد. هدف از این مطالعه تحلیل اقتصادی آبیاری تکمیلی انجیر دیم در جنوب ایران با استفاده و بدون استفاده از آبگیر می باشد. با کاهش حدود 55 درصد در آب کاربردی عملکرد انجیر 28 درصد کاهش یافت و سود خالص در مقایسه با حداکثر محصول دو برابر افزایش یافت. به طور معمول میزان بهینه آبیاری تکمیلی با به کار بردن آبگیر در مقایسه با شرایط بدون آبگیر کمتر است. بدون به کارگیری آبگیر سود خالص در شرایط کمبود آبیاری تکمیلی بیشتر از شرایط آبیاری تکمیلی کامل می باشد. بعلاوه با کاهش حدود 50 درصد در آب کاربردی عملکرد محصول حدود 14 درصد کاهش و سود اقتصادی دو برابر نسبت به حداکثر عملکرد افزایش یافت.برای دستیابی به حداکثر سود اقتصادی با درنظر گرفتن بارندگی سالانه،مقدار بهینه آبیاری تکمیلی با افزایش قیمت آب کاهش یافت. معادله ای جهت پیشبینی بارندگی سالانه ارایه گردید که می تواند جهت برنامه ریزی آبیاری تکمیلی درختان انجیر استفاده گردد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 اثر کم آبیاری بر دوره ی بحرانی کنترل علف هرز تاج خروس (Amaranthus retroflexus L) در آفتابگردان اثر کم آبیاری بر دوره ی بحرانی کنترل علف هرز تاج خروس (Amaranthus retroflexus L) در آفتابگردان 27 34 4931 10.22099/iar.2018.4931 EN زهرا کیامرثی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران سید عبدالرضا کاظمینی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ج. ا. ایران حبیب اله حمزه زرقانی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2016 07 03 <strong>چکیده-</strong>دوره بحرانی کنترل علف هرز یکی از بخش های چرخه زندگی گیاه زراعی است که با کنترل علف هرز از تلفات عملکردی گیاه زراعی در رقابت با علف هرز جلوگیری می­کند. به منظور بررسی اثر کم آبیاری و دوره بحرانی تاج خروس (<em>Amaranthus retroflexus</em> L) بر رشد و عملکرد آفتابگردان (<em>Helianthus annuus</em> L.)،  آزمایشی مزرعه ای در سال های زراعی 89-1388 و 90-1389 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اصلی شامل آبیاری به عنوان عامل اصلی(آبیاری نرمال، آبیاری در 75 درصد ظرفیت مزرعه و آبیاری در 50 درصد ظرفیت مزرعه) و علف هرز در دو سطح با و بدون تاج خروس هر کدام در 5 مرحله رشدآفتابگردان (8 برگی، 12 برگی، ظهور طبق، گلدهی و رسیدگی) به عنوان عامل فرعی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که کم آبیاری، عملکرد دانه و اجزاء عملکرد دانه آفتابگردان (تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه) در هر دو سال را کاهش داد. طول دوره بحرانی کنترل تاج خروس، با پذیرش افت 5 درصدی عملکرد دانه در تیمار آبیاری نرمال، در سال اول 35 تا 86 و در سال دوم 49 تا 94 روز بعد از کشت بود و با کاهش میزان آب مصرفی تا 75 درصد ظرفیت مزرعه طول دوره بحرانی علف هرز به ترتیب 34 تا 100 روز در سال اول و 50 تا 101 روز بعد از کشت در سال دوم و در 50 درصد ظرفیت، در سال اول 32 تا 105 روز بعد از کشت و در سال دوم 44 تا 98 روز بعد از کشت افزایش یافت. به عبارت دیگر، کم آبیاری طول دوره بحرانی کنترل تاج خروس را افزایش داد. <strong>چکیده-</strong>دوره بحرانی کنترل علف هرز یکی از بخش های چرخه زندگی گیاه زراعی است که با کنترل علف هرز از تلفات عملکردی گیاه زراعی در رقابت با علف هرز جلوگیری می­کند. به منظور بررسی اثر کم آبیاری و دوره بحرانی تاج خروس (<em>Amaranthus retroflexus</em> L) بر رشد و عملکرد آفتابگردان (<em>Helianthus annuus</em> L.)،  آزمایشی مزرعه ای در سال های زراعی 89-1388 و 90-1389 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اصلی شامل آبیاری به عنوان عامل اصلی(آبیاری نرمال، آبیاری در 75 درصد ظرفیت مزرعه و آبیاری در 50 درصد ظرفیت مزرعه) و علف هرز در دو سطح با و بدون تاج خروس هر کدام در 5 مرحله رشدآفتابگردان (8 برگی، 12 برگی، ظهور طبق، گلدهی و رسیدگی) به عنوان عامل فرعی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که کم آبیاری، عملکرد دانه و اجزاء عملکرد دانه آفتابگردان (تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه) در هر دو سال را کاهش داد. طول دوره بحرانی کنترل تاج خروس، با پذیرش افت 5 درصدی عملکرد دانه در تیمار آبیاری نرمال، در سال اول 35 تا 86 و در سال دوم 49 تا 94 روز بعد از کشت بود و با کاهش میزان آب مصرفی تا 75 درصد ظرفیت مزرعه طول دوره بحرانی علف هرز به ترتیب 34 تا 100 روز در سال اول و 50 تا 101 روز بعد از کشت در سال دوم و در 50 درصد ظرفیت، در سال اول 32 تا 105 روز بعد از کشت و در سال دوم 44 تا 98 روز بعد از کشت افزایش یافت. به عبارت دیگر، کم آبیاری طول دوره بحرانی کنترل تاج خروس را افزایش داد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 تاثیر افزودنی‌های آلی و معدنی بر برخی خصوصیات شیمیایی ورمی‌کمپوست، زیست توده و تولید مثل کرم‌های خاکی تاثیر افزودنی‌های آلی و معدنی بر برخی خصوصیات شیمیایی ورمی‌کمپوست، زیست توده و تولید مثل کرم‌های خاکی 35 44 5000 10.22099/iar.2018.5000 EN آناهیتا خسروی گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی،دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران مهدی زارعی گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی،دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2016 08 15 <strong>چکیده</strong><strong>-</strong>غنی سازی بستر در سیستم تولیدی ورمی کمپوست با افزودنی های آلی و معدنی می تواند کیفیت ورمی کمپوست تولیدی را افزایش دهد. خاک فسفات و پودر ماهی مواد ارزان و قابل دسترس هستند و  مایه زنی  بستر با ریزجانداران حل کننده فسفات می تواند قایلیت استفاده عناصر غذایی آنها را افزایش دهد. به منظور بررسی تاثیر غنی سازی بستر تولید ورمی کمپوست با خاک فسفات، پودر ماهی و باکتری حل کننده فسفات، آزمایش فاکتوریل در غالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گردید. عوامل آزمایش شامل دو سطح باکتری حل کننده فسفات (<em>سودوموناس فلورسنس</em>) (بدون مایه زنی و مایه زنی شده)، دو سطح خاک فسفات (صفر و 1 % وزنی) و دو سطح پودر ماهی (صفر و 1% وزنی) بود. نتایج نشان داد که کاربرد خاک فسفات و باکتری موجب کاهش غلظت نیتروژن گردید در حالی که کاربرد پودر ماهی غلظت نیتروژن را در ورمی­کمپوست افزایش داد. کاربرد خاک فسفات، پودر ماهی و باکتری به تنهایی و همزمان سبب افزایش غلظت فسفر شد. کاربرد پودر ماهی موجب افزایش غلظت مس، روی و منگنز شد. خاک فسفات موجب افزایش غلظت آهن و همچنین کاهش مس، روی و منگنز شد. کاربرد خاک فسفات موجب افزایش قابلیت هدایت الکتریکی و کاربرد پودر ماهی موجب کاهش آن شد. به علاوه خاک فسفات و پودر ماهی هردو موجب افزایش پ هاش شدند. از طرف دیگر کاربرد خاک فسفات و باکتری حل کننده فسفات موجب کاهش تعداد و وزن کرم­های خاکی بالغ و همچنین تعداد کوکون گردید. کاربرد پودر ماهی تعداد و وزن کرم و تعداد کوکون را افزایش داد. نتایج نشان داده است که افزودن مواد به بستر قابلیت دسترسی  برخی عناصر غذایی را افزایش و رشد و زیست توده کرمهای خاکی را تغییر داده است. <strong>چکیده</strong><strong>-</strong>غنی سازی بستر در سیستم تولیدی ورمی کمپوست با افزودنی های آلی و معدنی می تواند کیفیت ورمی کمپوست تولیدی را افزایش دهد. خاک فسفات و پودر ماهی مواد ارزان و قابل دسترس هستند و  مایه زنی  بستر با ریزجانداران حل کننده فسفات می تواند قایلیت استفاده عناصر غذایی آنها را افزایش دهد. به منظور بررسی تاثیر غنی سازی بستر تولید ورمی کمپوست با خاک فسفات، پودر ماهی و باکتری حل کننده فسفات، آزمایش فاکتوریل در غالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گردید. عوامل آزمایش شامل دو سطح باکتری حل کننده فسفات (<em>سودوموناس فلورسنس</em>) (بدون مایه زنی و مایه زنی شده)، دو سطح خاک فسفات (صفر و 1 % وزنی) و دو سطح پودر ماهی (صفر و 1% وزنی) بود. نتایج نشان داد که کاربرد خاک فسفات و باکتری موجب کاهش غلظت نیتروژن گردید در حالی که کاربرد پودر ماهی غلظت نیتروژن را در ورمی­کمپوست افزایش داد. کاربرد خاک فسفات، پودر ماهی و باکتری به تنهایی و همزمان سبب افزایش غلظت فسفر شد. کاربرد پودر ماهی موجب افزایش غلظت مس، روی و منگنز شد. خاک فسفات موجب افزایش غلظت آهن و همچنین کاهش مس، روی و منگنز شد. کاربرد خاک فسفات موجب افزایش قابلیت هدایت الکتریکی و کاربرد پودر ماهی موجب کاهش آن شد. به علاوه خاک فسفات و پودر ماهی هردو موجب افزایش پ هاش شدند. از طرف دیگر کاربرد خاک فسفات و باکتری حل کننده فسفات موجب کاهش تعداد و وزن کرم­های خاکی بالغ و همچنین تعداد کوکون گردید. کاربرد پودر ماهی تعداد و وزن کرم و تعداد کوکون را افزایش داد. نتایج نشان داده است که افزودن مواد به بستر قابلیت دسترسی  برخی عناصر غذایی را افزایش و رشد و زیست توده کرمهای خاکی را تغییر داده است.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 ارزیابی خطر فشار دام در استان خوزستان، ایران ارزیابی خطر فشار دام در استان خوزستان، ایران 45 52 5019 10.22099/iar.2018.5019 EN مریم الهایی سحر گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران. مسعود مسعودی گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران. Journal Article 2016 10 10 <strong>چکیده-</strong> چرای بیش از حد، تخریب خاک و پوشش گیاهی در مراتع را افزایش می دهد. در این مطالعه ارزیابی فشار دام در منابع طبیعی استان خوزستان، که در جنوب غربی ایران واقع شده است با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)  و یک مدل انجام شد. بدین منظور از مدل فائو-یونپ که بر اساس نسبت ظرفیت برد بالقوه منطقه به تراکم فعلی جمعیت دام ، فشار دام را بررسی می نماید استفاده شد. با این حال، به منظور دستیابی به ارزیابی بهتر فشار دام با توجه به شرایط واقعی منطقه اصلاحاتی روی این مدل صورت گرفت. پارامترهایی که برای اصلاح روش استفاده شد عبارتند از: پارامترهای توپوگرافی و محلی. پارامترهای محلی شامل مصرف سالانه واحد دامی در منطقه مورد مطالعه، وابستگی هر دام به مرتع، تعداد واحد دامی برای هر حیوان و نقشه کاربری اراضی بودند. نقشه خطر فشار دام پس از همپوشانی و محاسبه پارامترهای مختلف درGIS  تهیه شد. با توجه به نتایج، کلاس خطر شدید و بسیار شدید حدود 70 درصد از منابع طبیعی در منطقه مورد مطالعه را شامل می شود. طبقات با شدت خطر بالا بیشتر در مناطق غرب، مرکز تا جنوب شرق منطقه مورد مطالعه مشاهده شد. این مسئله به دلیل پتانسیل کم مراتع طبیعی در رشد کافی علوفه و همچنین وجود تعداد زیادی از دام در این مناطق می باشد. <strong>چکیده-</strong> چرای بیش از حد، تخریب خاک و پوشش گیاهی در مراتع را افزایش می دهد. در این مطالعه ارزیابی فشار دام در منابع طبیعی استان خوزستان، که در جنوب غربی ایران واقع شده است با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)  و یک مدل انجام شد. بدین منظور از مدل فائو-یونپ که بر اساس نسبت ظرفیت برد بالقوه منطقه به تراکم فعلی جمعیت دام ، فشار دام را بررسی می نماید استفاده شد. با این حال، به منظور دستیابی به ارزیابی بهتر فشار دام با توجه به شرایط واقعی منطقه اصلاحاتی روی این مدل صورت گرفت. پارامترهایی که برای اصلاح روش استفاده شد عبارتند از: پارامترهای توپوگرافی و محلی. پارامترهای محلی شامل مصرف سالانه واحد دامی در منطقه مورد مطالعه، وابستگی هر دام به مرتع، تعداد واحد دامی برای هر حیوان و نقشه کاربری اراضی بودند. نقشه خطر فشار دام پس از همپوشانی و محاسبه پارامترهای مختلف درGIS  تهیه شد. با توجه به نتایج، کلاس خطر شدید و بسیار شدید حدود 70 درصد از منابع طبیعی در منطقه مورد مطالعه را شامل می شود. طبقات با شدت خطر بالا بیشتر در مناطق غرب، مرکز تا جنوب شرق منطقه مورد مطالعه مشاهده شد. این مسئله به دلیل پتانسیل کم مراتع طبیعی در رشد کافی علوفه و همچنین وجود تعداد زیادی از دام در این مناطق می باشد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 پایداری مدیریت محیط زیست در ایران: تحلیل ردّپای اکولوژیک پایداری مدیریت محیط زیست در ایران: تحلیل ردّپای اکولوژیک 53 68 4958 10.22099/iar.2018.4958 EN مهسا فاطمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران. کورش رضائی مقدم گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران ماتیس واکرنا گل شبکه جهانی ردپا ، اوکلند، کالیفرنیا، آمریکا کارول شنان گروه مطالعات محیط زیست، دانشگاه سنتا کروز کالیفرنیا، آمریکا Journal Article 2016 11 14 <strong>چکیده</strong>- پایداری و مدیریت محیط زیست به عنوان دو مقوله اصلی، مفاهیم محیط زیست و توسعه را به یکدیگر پیوند می دهند. پایداری منابع طبیعی تحت تأثیر پارادایم فکری افراد و رهیافت های مرتبط با آن بوده و بر آن اساس می توان در مورد رابطه بین انسان و محیط زیست به قضاوت پرداخت. اتخاذ نظام مدیریتی کارآمد در حوزه محیط زیست، زیربنایی ترین اقدام برای کاهش فشار بر منابع می باشد. در مطالعه حاضر تحلیل ردّپای اکولوژیک به عنوان ابزاری مناسب در مدیریت محیط زیست بکار برده شد تا چالش های زیست محیطی ایران مشخص گردیده و راهکارهای سازنده ای برای رفع آن ها معرفی شود. در واقع ردّپای اکولوژیک ابزاری برای محاسبه دقیق میزان مصرف منابع طبیعی بوده و در مدیریت و برنامه ریزی های زیست محیطی کاربردهای سودمندی دارد. هدف اصلی از این مقاله بررسی و تحلیل روند تاریخی ظرفیت زیستی و ردّپای اکولوژیک در دوره زمانی سال های 1341 تا1390     می باشد. طبق یافته های پژوهش میزان ردّپای اکولوژیک ایران در بازه زمانی مورد مطالعه روندی صعودی داشته در حالی که روند ظرفیت زیستی در حال کاهش بوده است. طبق داده های حاصل از محاسبات ظرفیت زیستی و ردّپای اکولوژیک در حوزه کشاورزی، میزان مصرف منابع طبیعی توسط زارعین و سایر کنشگران حوزه کشاورزی بسیار بیشتر از توانایی بازتولید منابع کشور بوده است. شکاف پایداری با توجه به روند افزایش جمعیت و سایر عوامل مرتبط در گذر زمان بزرگ تر شده است. علی رغم تصویب قواعد و قوانین زیست محیطی مختلف طی سال های اخیر در ایران اما پیشرفت چندانی در دستیابی به پایداری مشاهده نمی شود. کمترین اقدام در راستای کاهش فشار بر منابع طبیعی، بازگشت به نقطه سر به سر و حالتی است که میزان ردّپای اکولوژیک برابر با ظرفیت زیستی کشور باشد. در واقع ایران از یک سو به منظور کاهش شکاف سیاستگذاری ها نیازمند اتخاذ سیاست های زیست محیطی کارآمد توسط مقامات عالی کشور بوده و از سوی دیگر نیز تلاش هایی برای انجام فعالیت های اجرایی متناسب به هدف کاهش میزان ردّپای اکولوژیک و شکاف اجرایی ضروری است. <strong>چکیده</strong>- پایداری و مدیریت محیط زیست به عنوان دو مقوله اصلی، مفاهیم محیط زیست و توسعه را به یکدیگر پیوند می دهند. پایداری منابع طبیعی تحت تأثیر پارادایم فکری افراد و رهیافت های مرتبط با آن بوده و بر آن اساس می توان در مورد رابطه بین انسان و محیط زیست به قضاوت پرداخت. اتخاذ نظام مدیریتی کارآمد در حوزه محیط زیست، زیربنایی ترین اقدام برای کاهش فشار بر منابع می باشد. در مطالعه حاضر تحلیل ردّپای اکولوژیک به عنوان ابزاری مناسب در مدیریت محیط زیست بکار برده شد تا چالش های زیست محیطی ایران مشخص گردیده و راهکارهای سازنده ای برای رفع آن ها معرفی شود. در واقع ردّپای اکولوژیک ابزاری برای محاسبه دقیق میزان مصرف منابع طبیعی بوده و در مدیریت و برنامه ریزی های زیست محیطی کاربردهای سودمندی دارد. هدف اصلی از این مقاله بررسی و تحلیل روند تاریخی ظرفیت زیستی و ردّپای اکولوژیک در دوره زمانی سال های 1341 تا1390     می باشد. طبق یافته های پژوهش میزان ردّپای اکولوژیک ایران در بازه زمانی مورد مطالعه روندی صعودی داشته در حالی که روند ظرفیت زیستی در حال کاهش بوده است. طبق داده های حاصل از محاسبات ظرفیت زیستی و ردّپای اکولوژیک در حوزه کشاورزی، میزان مصرف منابع طبیعی توسط زارعین و سایر کنشگران حوزه کشاورزی بسیار بیشتر از توانایی بازتولید منابع کشور بوده است. شکاف پایداری با توجه به روند افزایش جمعیت و سایر عوامل مرتبط در گذر زمان بزرگ تر شده است. علی رغم تصویب قواعد و قوانین زیست محیطی مختلف طی سال های اخیر در ایران اما پیشرفت چندانی در دستیابی به پایداری مشاهده نمی شود. کمترین اقدام در راستای کاهش فشار بر منابع طبیعی، بازگشت به نقطه سر به سر و حالتی است که میزان ردّپای اکولوژیک برابر با ظرفیت زیستی کشور باشد. در واقع ایران از یک سو به منظور کاهش شکاف سیاستگذاری ها نیازمند اتخاذ سیاست های زیست محیطی کارآمد توسط مقامات عالی کشور بوده و از سوی دیگر نیز تلاش هایی برای انجام فعالیت های اجرایی متناسب به هدف کاهش میزان ردّپای اکولوژیک و شکاف اجرایی ضروری است.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 رشد، شاخص عملکرد و فتوسنتز فلفل دلمه‌ای رشدیافته در ورمی-کمپوست تلقیح شده با Arbuscular mycorrhiza رشد، شاخص عملکرد و فتوسنتز فلفل دلمه‌ای رشدیافته در ورمی-کمپوست تلقیح شده با Arbuscular mycorrhiza 69 80 5065 10.22099/iar.2018.5065 EN مریم حقیقی گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ج. ا. ایران محمدرضا برزگر گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ج. ا. ایران Journal Article 2018 04 22 <strong>چکیده-</strong> هدف اصلی این پژوهش بررسی اثرات غلظت­های قارچ مایکوریز(<em>Arbuscular mycorrhiza</em>) و محیط کشت­های مختلف در فاکتورهای رشد، صفات فتوسنتز و عملکرد فلفل دلمه­ای تحت شرایط گلخانه ای بود. این آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با استفاده از 3 محیط کشت، پرلایت(PR) و کوکوپیت(Co) با نسبت حجمی 50 به 50 (C)، نسبت حجمی 25 پرلایت به 50 کوکوپیت و 25 ورمی کمپوست(V)،(V25)و نسبت حجمی 25 پرلایت به 25 کوکوپیت به 50 ورمی کمپوست(V50) و سه سطح مایکوریز(گیاه بدون مایکوریز(M0)، مایکوریز با 1000  (M1)و 2000 (M2)  اسپور و سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تلقیح مایکوریز و مخلوط ورمی­کمپوست وزن تر ریشه و شاخه را افزایش داد. تلقیح مایکوریز با 2000 اسپور به طور معنی­داری حجم ریشه را در تیمار  C+V50 و C+V25 افزایش داد.  برداشت میوه با M2 نسبت به M1 در C+V25 و V50 سریعتر بود. عملکرد میوه با تلقیح 2000 اسپور مایکوریز در محیط کشت V25 و C+V50 افزایش داشت. وابستگی مایکوریز با کاهش کاربرد ورمی­کمپوست کاهش یافت و  بیشترین وابستگی ورمی­کمپوست در گیاهان بدون تلقیح مایکوریز بود. هر دو سطح مایکوریز تلقیح شده شاخص کلروفیل را افزایش داد  و بیشترین افزایش با تلقیح M1 در تیمارهای C و C+V50 بود. M1 به میزان قابل توجهی سرعت فتوسنتز را در V25 C+ افزایش داد و سرعت فتوسنتز در سایر محیط­ها اختلاف معنی­دار نداشت. میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم توسط تلقیح مایکوریز در تیمارهای با ورمی­کمپوست بالا نسبت به بقیه تیمار ها افزایش یافت. <strong>چکیده-</strong> هدف اصلی این پژوهش بررسی اثرات غلظت­های قارچ مایکوریز(<em>Arbuscular mycorrhiza</em>) و محیط کشت­های مختلف در فاکتورهای رشد، صفات فتوسنتز و عملکرد فلفل دلمه­ای تحت شرایط گلخانه ای بود. این آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با استفاده از 3 محیط کشت، پرلایت(PR) و کوکوپیت(Co) با نسبت حجمی 50 به 50 (C)، نسبت حجمی 25 پرلایت به 50 کوکوپیت و 25 ورمی کمپوست(V)،(V25)و نسبت حجمی 25 پرلایت به 25 کوکوپیت به 50 ورمی کمپوست(V50) و سه سطح مایکوریز(گیاه بدون مایکوریز(M0)، مایکوریز با 1000  (M1)و 2000 (M2)  اسپور و سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تلقیح مایکوریز و مخلوط ورمی­کمپوست وزن تر ریشه و شاخه را افزایش داد. تلقیح مایکوریز با 2000 اسپور به طور معنی­داری حجم ریشه را در تیمار  C+V50 و C+V25 افزایش داد.  برداشت میوه با M2 نسبت به M1 در C+V25 و V50 سریعتر بود. عملکرد میوه با تلقیح 2000 اسپور مایکوریز در محیط کشت V25 و C+V50 افزایش داشت. وابستگی مایکوریز با کاهش کاربرد ورمی­کمپوست کاهش یافت و  بیشترین وابستگی ورمی­کمپوست در گیاهان بدون تلقیح مایکوریز بود. هر دو سطح مایکوریز تلقیح شده شاخص کلروفیل را افزایش داد  و بیشترین افزایش با تلقیح M1 در تیمارهای C و C+V50 بود. M1 به میزان قابل توجهی سرعت فتوسنتز را در V25 C+ افزایش داد و سرعت فتوسنتز در سایر محیط­ها اختلاف معنی­دار نداشت. میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم توسط تلقیح مایکوریز در تیمارهای با ورمی­کمپوست بالا نسبت به بقیه تیمار ها افزایش یافت.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 ارزیابی میزان تاثیر مخاطرات اخلاقی کشاورزان انبه کار شهرستان چابهار ارزیابی میزان تاثیر مخاطرات اخلاقی کشاورزان انبه کار شهرستان چابهار 81 89 5091 10.22099/iar.2019.5091 EN علی سردارشهرکی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ، ج. ا. ایران ندا علی احمدی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ، ج. ا. ایران Journal Article 2018 09 04 <strong>چکیده-</strong>بخش کشاورزی از جمله فعالیتهای همراه با مخاطرات گوناگون است، گریز از ریسک در بخش کشاورزی اجتناب ناپذیر ولی قابل مدیریت می باشد. یکی از ابزار های مدیریت در بخش کشاورزی بیمه محصولات کشاورزی است. بیمه محصولات کشاورزی، از جمله راهکارهای مناسب برای غلبه بر ریسک حاکم بر تولید در بخش کشاورزی و افزایش اطمینان خاطر کشاورزان نسبت به درآمد آینده می‌باشد. انبه یکی از محصولات مهم باغی و صادراتی در استان سیستان و بلوچستان و شهرستان چابهار است که نقش بسزایی در اقتصاد این منطقه دارد. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از داده­های مقطعی در سال 96- 1395 مربوط به 285 کشاورزان انبه کار، پدیده خطر اخلاقی و پیامدهای اقتصادی آن مورد بررسی قرار گیرد. برای مدلسازی اقتصادی و تحلیل اطلاعات از آزمون‌های تحلیل تمایزی و <em>t</em> استفاده شده است. با توجه به نتایج مورد بررسی هیچ گونه مخاطرات اخلاقی در گروه بیمه شده دیده نشد، لذا نگاه ویژه به نقش بیمه باعث افزایش تولید و بهره‌وری محصول مورد بررسی خواهد شد و تعیین میزان حق بیمه بر مبنای شرایط منطقه‌ای و وضعیت اقتصادی کشاورزان می تواند تاثیرات مثبتی بر تولید بگذارد. <strong>چکیده-</strong>بخش کشاورزی از جمله فعالیتهای همراه با مخاطرات گوناگون است، گریز از ریسک در بخش کشاورزی اجتناب ناپذیر ولی قابل مدیریت می باشد. یکی از ابزار های مدیریت در بخش کشاورزی بیمه محصولات کشاورزی است. بیمه محصولات کشاورزی، از جمله راهکارهای مناسب برای غلبه بر ریسک حاکم بر تولید در بخش کشاورزی و افزایش اطمینان خاطر کشاورزان نسبت به درآمد آینده می‌باشد. انبه یکی از محصولات مهم باغی و صادراتی در استان سیستان و بلوچستان و شهرستان چابهار است که نقش بسزایی در اقتصاد این منطقه دارد. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از داده­های مقطعی در سال 96- 1395 مربوط به 285 کشاورزان انبه کار، پدیده خطر اخلاقی و پیامدهای اقتصادی آن مورد بررسی قرار گیرد. برای مدلسازی اقتصادی و تحلیل اطلاعات از آزمون‌های تحلیل تمایزی و <em>t</em> استفاده شده است. با توجه به نتایج مورد بررسی هیچ گونه مخاطرات اخلاقی در گروه بیمه شده دیده نشد، لذا نگاه ویژه به نقش بیمه باعث افزایش تولید و بهره‌وری محصول مورد بررسی خواهد شد و تعیین میزان حق بیمه بر مبنای شرایط منطقه‌ای و وضعیت اقتصادی کشاورزان می تواند تاثیرات مثبتی بر تولید بگذارد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 شناسایی باکتریهای شایع رورست و درون رست بذر برنج موثر در تقویت رشد و جوانه زنی گیاه برنج شناسایی باکتریهای شایع رورست و درون رست بذر برنج موثر در تقویت رشد و جوانه زنی گیاه برنج 91 98 5089 10.22099/iar.2019.5089 EN ریحانه غلامعلی زاده گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ج. ا. ایران غلام خداکرمیان گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ج. ا. ایران علی ‏اکبر عبادی گروه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر، موسسه تحقیقات برنج ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ج. ا. ایران مریم خشکدامن گروه گیاهپزشکی، موسسه تحقیقات برنج ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ج. ا. ایران Journal Article 2018 10 14 <strong>چکیده- </strong>در طول فصل زراعی، بذور برنج فاقد علائم آلودگی از شالیزارهای مختلف استان گیلان، ایران، جمع آوری شدند. از میان 39 جـدایه‌ی باکـتریایی شامل 19 اپی‌فیت و 20 اندوفیت، پنج گـروه تاکـسونومی بر اساس هـضم آنـزیمی مـحصول PCR ناحیه‌ی 16S r-DNA به دست آمدند. بر اساس آزمون‌های بیوشیمیایی و توالی‌یابی ناحیه‌ی16S r-DNAدر مجموع اندوفیت و اپی‌فیت بذور برنج، پرجمعیت‌ترین گروه‌های تاکسونومی، گروه‌های V و II ، به ترتیب به عنوان <em>Pantoea ananatis</em> و <em>Pseudomonas oryzihabitans</em>  شناسایی گردیدند. شش جدایه‌ی نماینده از این دو گروه جهت ارزیابی توانایی‌شان در تقویت رشد و جــوانه‌زنی بذر برنج انتخاب شدند. در بین آنها، <em>P. oryzihabitans</em> فــاقد اثر افزایــشی موثر بود ولی جدایه JpB₁ باکتری <em>P. ananatis </em>  به عنوان موثرترین جدایه‌ی تقویت کننده‌ی رشد در نظر گرفته شد، زیرا این جدایه اثرات رشدی با ثباتی روی اکثر صفات مورد بررسی در هر دو آزمون جوانه‌زنی بذر و رشد برنج داشت. اگرچه جدایه OpB₃ باکتری <em>P. Ananatis</em> میزان بیشتری اکسین تولید نمود و فسفات بیشتری نسبت به سایر جدایه‌ها حل نمود، اما در تقویت جوانه زنی بذر برنج اثرات رشدی موثری نداشت. <strong>چکیده- </strong>در طول فصل زراعی، بذور برنج فاقد علائم آلودگی از شالیزارهای مختلف استان گیلان، ایران، جمع آوری شدند. از میان 39 جـدایه‌ی باکـتریایی شامل 19 اپی‌فیت و 20 اندوفیت، پنج گـروه تاکـسونومی بر اساس هـضم آنـزیمی مـحصول PCR ناحیه‌ی 16S r-DNA به دست آمدند. بر اساس آزمون‌های بیوشیمیایی و توالی‌یابی ناحیه‌ی16S r-DNAدر مجموع اندوفیت و اپی‌فیت بذور برنج، پرجمعیت‌ترین گروه‌های تاکسونومی، گروه‌های V و II ، به ترتیب به عنوان <em>Pantoea ananatis</em> و <em>Pseudomonas oryzihabitans</em>  شناسایی گردیدند. شش جدایه‌ی نماینده از این دو گروه جهت ارزیابی توانایی‌شان در تقویت رشد و جــوانه‌زنی بذر برنج انتخاب شدند. در بین آنها، <em>P. oryzihabitans</em> فــاقد اثر افزایــشی موثر بود ولی جدایه JpB₁ باکتری <em>P. ananatis </em>  به عنوان موثرترین جدایه‌ی تقویت کننده‌ی رشد در نظر گرفته شد، زیرا این جدایه اثرات رشدی با ثباتی روی اکثر صفات مورد بررسی در هر دو آزمون جوانه‌زنی بذر و رشد برنج داشت. اگرچه جدایه OpB₃ باکتری <em>P. Ananatis</em> میزان بیشتری اکسین تولید نمود و فسفات بیشتری نسبت به سایر جدایه‌ها حل نمود، اما در تقویت جوانه زنی بذر برنج اثرات رشدی موثری نداشت.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 حشرات مهم شکارگر شته‌های مرکبات (Hemiptera: Aphididae) در شمال ایران حشرات مهم شکارگر شته‌های مرکبات (Hemiptera: Aphididae) در شمال ایران 99 104 5104 10.22099/iar.2019.5104 EN فرزانه علیزاده کافشانی گروه گیاه پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ج. ا. ایران. علی رجب پور گروه گیاه پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ج. ا. ایران. سیروس آقاجانزاده انستیتو تحقیقاتی علوم باغبانی، مرکز تحقیقات مرکبات و میوه‌های نیمه گرمسیری، سازمان تحقیق، آموزش و تریج کشاورزی (AREEO)، رامسر، ج. ا. ایران. اسماعیل غلامیان انستیتو تحقیقاتی علوم باغبانی، مرکز تحقیقات مرکبات و میوه‌های نیمه گرمسیری، سازمان تحقیق، آموزش و تریج کشاورزی (AREEO)، رامسر، ج. ا. ایران. محمد فرخاری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ج. ا. ایران. Journal Article 2018 12 08 <strong>چکیده –</strong> بسیاری از گونه­های شته­ها موجب خسارت شدید مرکبات در شمال ایران می­شوند. حشرات شکارگر نقش مهمی در کنترل طبیعی این آفات در باغات مرکبات دارند. در این مطالعه، حشرات مهم شکارگر شته­های مرکبات (<em>Aphis spiraecola</em>، <em>A. gossypii</em> و <em>Toxoptera aurantii</em>) شناسایی شدند و تغییرات فصلی جمعیت آنها روی نارنگی انشو (<em>Citrus unshiu</em>)و پرتقال تامسون ناول (<em>Citrus sinensis</em>) در طی سال­های 1394-1396 مورد ارزیابی قرار گرفت. درکل، چهارگونه شامل <em> </em> <em>Xanthogramma pedissequum</em> (Syrphidae)، <em>Scymnus</em> <em>subvillosus</em>، و <em>Coccinella septempunctata</em> (Coccinellidae) و <em>Aphidoletes aphidomyza</em> (Cecidomyiidae) به عنوان حشرات شکارگر مهم شته­های مرکبات در استان مازندران شناسایی شدند.  در میان این­ها، گونه­های <em>X. pedissequum</em>  و <em>S.</em> <em>subvillosus</em>فراوان­ترین حشرات شکارگر روی درختان نارنگی انشو و پرتقال تامسون ناول بودند. این حشرات شکارگر زمانی که میانگین دمای محیط بین 15 تا 20 درجه سانتی­گراد بود، حضور داشتند. نوسانات جمعیت، تراکم­های جمعیت و دوره حضور این حشرات شکارگر روی دو میزبان گیاهی متفاوت بود. نتایج این تحقیق می تواند در برنامه­های کنترل تلفیقی آفات شته­های مرکبات در باغات شمال کشور مورد استفاده قرار گیرد. <strong>چکیده –</strong> بسیاری از گونه­های شته­ها موجب خسارت شدید مرکبات در شمال ایران می­شوند. حشرات شکارگر نقش مهمی در کنترل طبیعی این آفات در باغات مرکبات دارند. در این مطالعه، حشرات مهم شکارگر شته­های مرکبات (<em>Aphis spiraecola</em>، <em>A. gossypii</em> و <em>Toxoptera aurantii</em>) شناسایی شدند و تغییرات فصلی جمعیت آنها روی نارنگی انشو (<em>Citrus unshiu</em>)و پرتقال تامسون ناول (<em>Citrus sinensis</em>) در طی سال­های 1394-1396 مورد ارزیابی قرار گرفت. درکل، چهارگونه شامل <em> </em> <em>Xanthogramma pedissequum</em> (Syrphidae)، <em>Scymnus</em> <em>subvillosus</em>، و <em>Coccinella septempunctata</em> (Coccinellidae) و <em>Aphidoletes aphidomyza</em> (Cecidomyiidae) به عنوان حشرات شکارگر مهم شته­های مرکبات در استان مازندران شناسایی شدند.  در میان این­ها، گونه­های <em>X. pedissequum</em>  و <em>S.</em> <em>subvillosus</em>فراوان­ترین حشرات شکارگر روی درختان نارنگی انشو و پرتقال تامسون ناول بودند. این حشرات شکارگر زمانی که میانگین دمای محیط بین 15 تا 20 درجه سانتی­گراد بود، حضور داشتند. نوسانات جمعیت، تراکم­های جمعیت و دوره حضور این حشرات شکارگر روی دو میزبان گیاهی متفاوت بود. نتایج این تحقیق می تواند در برنامه­های کنترل تلفیقی آفات شته­های مرکبات در باغات شمال کشور مورد استفاده قرار گیرد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 ارزیابی راندمان زمین، رقابت و تنوع حشرات در الگوهای مختلف کشت مخلوط آفتابگردان (Helianthus annuus L.) و سویا (Glycine max L.) در شرایط کم‌نهاده ارزیابی راندمان زمین، رقابت و تنوع حشرات در الگوهای مختلف کشت مخلوط آفتابگردان (Helianthus annuus L.) و سویا (Glycine max L.) در شرایط کم‌نهاده 105 116 5190 10.22099/iar.2019.5190 EN عبدالله جوانمرد 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه، مراغه، ج. ا. ایران. مصطفی امانی ماچیانی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه، مراغه، ج. ا. ایران. علی استادی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه، مراغه، ج. ا. ایران اکبر سیفی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، تهران، ج. ا. ایران سمیرا خدایاری گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه، مراغه، ج. ا. ایران Journal Article 2019 02 03 کشت مخلوط به عنوان یک روش پایدار تولید با هدف استفاده حداقل از نهاده‌های خارجی محسوب می‌شود. در همین راستا یک آزمایش مزرعه‌ای با ده تیمار به منظور ارزیابی عملکرد، واکاوی رقابت و تنوع حشرات در کشت مخلوط سویا با آفتابگردان در فصل زراعی 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه اجرا شد. تیمارها شامل کشت خالص آفتابگردان (به عنوان گیاه اصلی)، کشت خالص سویا (به عنوان گیاه همراه) و نسبت‌های مختلف کشت مخلوط جایگزینی (50:50، 34:66، 66:34، 40:60، 60:40 و 25:75) و افزایشی (100:50 و 100:100) آفتابگردان- سویا بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه آفتابگردان (275 گرم در متر مربع) در کشت خالص آن بدست آمد که با الگوی کشت 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا و 60 درصد آفتابگردان+ 40 درصد سویا تفاوت معنی‌داری نداشت. همچنین بیشترین (1/130 گرم در متر مربع) و کمترین (5/48 گرم در متر مربع)  عملکرد دانه سویا به‌ترتیب در کشت خالص سویا و الگوی 100 درصد آفتابگردان+ 50 درصد سویا حاصل شد. علاوه بر این، بالاترین نسبت برابری زمین، شاخص سودمندی مالی و سودمندی کشت مخلوط در الگوی 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا بدست آمد. همچنین در همه الگوهای کشت، غالبیت جزیی و ضریب ازدحام نسبی آفتابگردان بیشتر از سویا بود که نشان دهنده توانایی رقابت بیشتر آفتابگردان نسبت به سویا است. در ضمن بالاترین تراکم حشرات علفخوار در کشت خالص سویا ثبت شد. خانواده‌های حشرات Thripidae و Cicadellidae دارای بیشترین تراکم نسبی بودند. علاوه بر این، کشت مخلوط آفتابگردان با سویا فراوانی حشرات گرده‌افشان و دشمنان طبیعی را نسبت به کشت‌های خالص افزایش داد. همچنین بیشترین شاخص شانون در الگوی کشت مخلوط افزایشی کامل حاصل شد. به طور کلی، بر اساس شاخص­های زراعی، اکولوژیک و اقتصادی کشت مخلوط 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا به عنوان یک روش جایگزین جهت حصول عملکردی مشابه کشت خالص آفتابگردان معرفی می­گردد. کشت مخلوط به عنوان یک روش پایدار تولید با هدف استفاده حداقل از نهاده‌های خارجی محسوب می‌شود. در همین راستا یک آزمایش مزرعه‌ای با ده تیمار به منظور ارزیابی عملکرد، واکاوی رقابت و تنوع حشرات در کشت مخلوط سویا با آفتابگردان در فصل زراعی 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه اجرا شد. تیمارها شامل کشت خالص آفتابگردان (به عنوان گیاه اصلی)، کشت خالص سویا (به عنوان گیاه همراه) و نسبت‌های مختلف کشت مخلوط جایگزینی (50:50، 34:66، 66:34، 40:60، 60:40 و 25:75) و افزایشی (100:50 و 100:100) آفتابگردان- سویا بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه آفتابگردان (275 گرم در متر مربع) در کشت خالص آن بدست آمد که با الگوی کشت 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا و 60 درصد آفتابگردان+ 40 درصد سویا تفاوت معنی‌داری نداشت. همچنین بیشترین (1/130 گرم در متر مربع) و کمترین (5/48 گرم در متر مربع)  عملکرد دانه سویا به‌ترتیب در کشت خالص سویا و الگوی 100 درصد آفتابگردان+ 50 درصد سویا حاصل شد. علاوه بر این، بالاترین نسبت برابری زمین، شاخص سودمندی مالی و سودمندی کشت مخلوط در الگوی 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا بدست آمد. همچنین در همه الگوهای کشت، غالبیت جزیی و ضریب ازدحام نسبی آفتابگردان بیشتر از سویا بود که نشان دهنده توانایی رقابت بیشتر آفتابگردان نسبت به سویا است. در ضمن بالاترین تراکم حشرات علفخوار در کشت خالص سویا ثبت شد. خانواده‌های حشرات Thripidae و Cicadellidae دارای بیشترین تراکم نسبی بودند. علاوه بر این، کشت مخلوط آفتابگردان با سویا فراوانی حشرات گرده‌افشان و دشمنان طبیعی را نسبت به کشت‌های خالص افزایش داد. همچنین بیشترین شاخص شانون در الگوی کشت مخلوط افزایشی کامل حاصل شد. به طور کلی، بر اساس شاخص­های زراعی، اکولوژیک و اقتصادی کشت مخلوط 25 درصد آفتابگردان+ 75 درصد سویا به عنوان یک روش جایگزین جهت حصول عملکردی مشابه کشت خالص آفتابگردان معرفی می­گردد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 37 2 2018 12 01 مدل‌سازی فرآیند حمل نیشکر با استفاده از دیدگاه سری‌های زمانی مدل‌سازی فرآیند حمل نیشکر با استفاده از دیدگاه سری‌های زمانی 117 126 5192 10.22099/iar.2019.5192 EN فاطمه افشارنیا گروه مهندسی ماشین‌های کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ج. ا. ایران افشین مرزبان گروه مهندسی ماشین‌های کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ج. ا. ایران عباس عبد شاهی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ج. ا. ایران. Journal Article 2018 10 20 نیشکر یکی از محصولات به شدت فسادپذیر است که به صورت مواد خام برای تولید شکر سفید بکار می­رود. این منبع تجاری ساکارز بدلیل سوزاندن قبل از برداشت، دمای بالای محیط، تأخیر در آسیاب و همین­طور آلودگی­های میکروبی به سرعت دچار افت کیفیت می­شود. یکی از مهم‌ترین ریسک­های حمل و نقل نیشکر تأخیراتی است که در این فرآیند می­تواند کیفیت و کمیت محصول را تحت تأثیر قرار دهد. تأخیر در آسیاب کردن نیشکر برداشت شده به دلایل مختلفی از جمله خرابی کارخانه، خرابی تراکتورهای در صف، تصادف تراکتورها در محیط کارخانه و تغییر شیفت در کشت و صنعت­ها بوجود می­آید که سبب ایجاد صفی طولانی می­گردد. از این­رو، در این پژوهش تلاش گردید به پیش­بینی سیستم صف تحویل محصول نیشکر به کارخانه تولید شکر با استفاده از سری­های زمانی پرداخته شود تا زمینه­های بهسازی آن فراهم گردد. مدل ARMA جهت پیش­بینی نرخ ورود و نرخ سرویس تراکتورهای حمل نیشکر بکار گرفته شد و شاخص­های RMSE و MAPE جهت ارزیابی دقت پیش­بینی استفاده شدند. نتایج برازش مدل­ها نشان داد که به ترتیب مدل­های ARMA(4,3) و ARMA(4,2) برای نرخ ورود و نرخ سرویس تراکتورهای حمل نی مناسب بودند. روند مقادیر پیش­بینی­شده نرخ ورود و نرخ سرویس به خوبی بر مقادیر واقعی منطبق بود. با کاربرد این مدل­های توسعه یافته، مقادیر پیش­بینی شده را می­توان برای بقیه فصل برداشت نیشکر بکار برد و از تأخیرات بوجود آمده که موجب ضایع شدن مقادیر زیادی از محصول می­شود کاست. نیشکر یکی از محصولات به شدت فسادپذیر است که به صورت مواد خام برای تولید شکر سفید بکار می­رود. این منبع تجاری ساکارز بدلیل سوزاندن قبل از برداشت، دمای بالای محیط، تأخیر در آسیاب و همین­طور آلودگی­های میکروبی به سرعت دچار افت کیفیت می­شود. یکی از مهم‌ترین ریسک­های حمل و نقل نیشکر تأخیراتی است که در این فرآیند می­تواند کیفیت و کمیت محصول را تحت تأثیر قرار دهد. تأخیر در آسیاب کردن نیشکر برداشت شده به دلایل مختلفی از جمله خرابی کارخانه، خرابی تراکتورهای در صف، تصادف تراکتورها در محیط کارخانه و تغییر شیفت در کشت و صنعت­ها بوجود می­آید که سبب ایجاد صفی طولانی می­گردد. از این­رو، در این پژوهش تلاش گردید به پیش­بینی سیستم صف تحویل محصول نیشکر به کارخانه تولید شکر با استفاده از سری­های زمانی پرداخته شود تا زمینه­های بهسازی آن فراهم گردد. مدل ARMA جهت پیش­بینی نرخ ورود و نرخ سرویس تراکتورهای حمل نیشکر بکار گرفته شد و شاخص­های RMSE و MAPE جهت ارزیابی دقت پیش­بینی استفاده شدند. نتایج برازش مدل­ها نشان داد که به ترتیب مدل­های ARMA(4,3) و ARMA(4,2) برای نرخ ورود و نرخ سرویس تراکتورهای حمل نی مناسب بودند. روند مقادیر پیش­بینی­شده نرخ ورود و نرخ سرویس به خوبی بر مقادیر واقعی منطبق بود. با کاربرد این مدل­های توسعه یافته، مقادیر پیش­بینی شده را می­توان برای بقیه فصل برداشت نیشکر بکار برد و از تأخیرات بوجود آمده که موجب ضایع شدن مقادیر زیادی از محصول می­شود کاست.