Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 The effect of exogenous silicon on seed germination and seedling growth of wheat cultivars under salt stress conditions تاثیر کاربرد سیلیس بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه ارقام گندم تحت شرایط تنش شوری 1 8 3712 10.22099/iar.2016.3712 EN K. Maghsoudi Department of Crop Production, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Y. Emam Department of Crop Production, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2013 10 23 ABSTRACT- Seed germination and early seedling growth are critical stages for plants establishment and production, particularly under salinity conditions. Exogenous application of silicon (Si) can enhance germination as well as seedling growth. In this experiment, the effect of priming with Si (0, 0.75, 1.5 and 2.25 mM sodium silicate) on seed germination and seedling growth under NaCl (0, 100 and 150 mM) conditions was studied in two wheat cultivars of Kavir (salt tolerant) and Shiraz (salt sensitive). The experiment was designed as a factorial based on completely randomized design with three replications in the laboratoryof college of Agriculture, Shiraz University, in 2012. Results showed that seed priming by Si improved germination percentage, germination rate, vigor index, shoot and root length and seedling dry weight in both stress and non-stress conditions. Moreover, Si increased K⁺ uptake and K⁺/Na⁺ ratio and decreased Na⁺ content of cultivars with the effect of 2.25 mM being more pronounced. On the contrary, salt stress reduced the above traits andK⁺ uptake and K⁺/Na⁺ ratio and increased mean germination timeand Na⁺ uptake in both cultivars with the negative effects of 150 mMNaCl being more severe. However, the tolerant cultivar (Kavir) accumulated less Na⁺ and more K⁺ and had greater K⁺/Na⁺ ratio compared to non-tolerant cultivar (Shiraz). Although the salinity adversely affected seed germination and seedling growth in both cultivars, Kavir (tolerant cultivar) was less affected. It was concluded that priming with Si may promote germination and subsequent seedling growth of wheat cultivars under salinity conditions by reducing Na⁺ in favor of K⁺ accumulation. چکیده- جوانه­زنی بذر و رشد اولیه گیاهچه از مراحل حساس در استقرار و تولید عملکرد گیاهان زراعی بویژه در شرایط تنش شوری می­باشند. کاربرد سیلیس می­تواند موجب بهبود جوانه­زنی و رشد گیاهچه گردد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر پیش تیمار بذر با سیلیس در غلظت­های مختلف (0، 75/0، 5/1 و 25/2 میلی­مولارسیلیکات سدیم) بر جوانه­زنی و رشد گیاهچه دو رقم گندم کویر (مقاوم به شوری) و شیراز (حساس به شوری) در شرایط تنش کلرید سدیم (0، 100 و 150 میلی­مولار) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز  در سال 1391 به اجرا در آمد. نتایج نشان داد که پیش تیمار بذر با سیلیس سبب افزایش درصد جوانه­زنی، سرعت جوانه­زنی، بنیه بذر، طول ریشه­چه و ساقچه و وزن خشک گیاهچه ارقام گندم در هر دو شرایط تنش و عدم تنش شوری گردید و نیز کاهش مدت زمان جوانه­زنی را در هر دو شرایط به همراه داشت. بعلاوه،‏ کاربرد سیلیس موجب افزایش غلظت پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم و نیز کاهش غلظت سدیم گردید و تاثیر غلظت 25/2 میلی مولار سیلیکات سدیم مشهودتر از سایر غلظت­های به کار رفته بود. در مقابل، تنش شوری سبب کاهش صفات اندازه­گیری شده گردید و افزایش مدت زمان جوانه­زنی و غلظت سدیم را در هر دو رقم به همراه داشت. با این حال، رقم مقاوم به شوری (کویر)، در شرایط تنش، سدیم کمتر و نیز پتاسیم بیشتری را در مقایسه با رقم حساس به شوری (شیراز) در خود تجمع داد. اگر چه با افزایش غلظت NaCl (150 میلی مولار) تاثیر منفی شوری بر پارامترهای اندازه­گیری شده در هر دو رقم بیشتر بود، با این حال، رقم مقاوم کویر تاثیر کمتری از تنش شوری در مقایسه با رقم حساس شیراز پذیرفت. در مجموع می­توان نتیجه­گیری نمود که پیش تیمار بذر با سیلیس می­تواند سبب بهبود جوانه­زنی شود و نیز از طریق افزایش تجمع پتاسیم و کاهش سدیم سبب رشد و در نتیجه استقرار بهتر گیاهچه­های گندم تحت شرایط تنش شوری گردد. 

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 The effect of physical and chemical treatments on runoff, infiltration and soil loss مطالعه اثر تیمار های فیزیکی و شیمیایی خاک بر رواناب، نفوذ و هدر رفت خاک 9 18 3745 10.22099/iar.2016.3745 EN Hossein Parvizi Department of Water Engineering, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran A.R. Sepaskhah Department of Water Engineering, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2013 11 30 ABSTRACT- In recent years, intensive drought has caused a severe yield reduction in rain-fed trees. Increasing runoff of low amount rainfall can be used to provide partial water requirement of rain-fed trees. To achieve this objective, some strategies including gravel removal (G), rill construction across to slope (R) and applying of baking soda (S) and their effects on runoff, rainfall infiltration and soil loss were simulated by a laboratory rainfall simulator under 33 mm h^-1 intensity in 60 minutes. The results showed that the combination of R⁺, G^- and S⁺ significantly increase the soil loss, runoff, and runoff coefficient 14.43, 2.74 and 1.59 and decrease rainfall threshold and infiltration 2.1 and 1.57 times compared to the control, respectively. Separately, S⁺, R⁺ and G^- were the most effective in the runoff enhancement (31.2, 29.3 and 22%) and in infiltration reduction (8.4, 7 and 5%), respectively. S⁺ had the most effect on soil loss due to dispersion of soil surface. Furthermore, the effect of R⁺ was more visible than G^- in increasing the soil loss. Applying sodium bicarbonate (S) increased the sodium in runoff and sediment, but there were no salinity (EC= 0.51-0.60 dS m^-1) and sodicity (SAR= 0.34-0.73) hazard in runoff. In saturated extract of sediment, the salinity (EC= 1.75-2.23 dS m^-1) and sodium (SAR= 1.96-3.45) hazard were relatively high and low, respectively. Although, chemical treatments (S) did not show the sodicity hazard very much, the use of S must be considered carefully. چکیده- در سال های اخیر خشکسالی های شدید، سبب کاهش چشمگیر محصول انجیر دیم شده است. افزایش رواناب حاصل از بارندگی های اندک می تواند برای تامین بخشی از نیاز آبی درختان انجیر دیم استفاده شود. برای رسیدن به این هدف استراتژی های مختلفی شامل عملیات فیزیکی حذف سنگریزه از خاک (G) و ایجاد شیار (R) و عملیات شیمیایی افزودن ماده شیمیایی بی کربنات سدیم (S) و تاثیر آن ها بر رواناب، نفوذ و هدر رفت خاک توسط دستگاه شبیه ساز باران در آزمایشگاه و تحت شدت 33 میلی متر بر ساعت و به مدت 60 دقیقه شبیه سازی گردید. نتایج نشان داد که نسبت به تیمار شاهد ترکیب سه استراتژی به طور معنا داری هدر رفت، رواناب و ضریب رواناب را به ترتیب 43/14، 74/2 و 59/1 برابر افزایش و حد آستانه بارش و نفوذ را 1/2 و 57/1 برابر کاهش می دهد. موثرترین استراتژی ها بر افزایش رواناب به ترتیب (%2/31)  S، (%3/29)R  و (%22)  Gو بر کاهش نفوذ (%4/8)  S، (%7)R  و (%5)  Gبودند. استراتژی افزایش ماده شیمیایی به دلیل ایجاد پراکنش ذرات سطحی خاک بیشترین تاثیر بر هدر رفت خاک را نشان داد. همچنین تاثیر شیار بر هدر رفت خاک بیشتر از حذف سنگریز بود. افزایش ماده شیمیایی باعث افزایش سدیم در رواناب و رسوب گردید اما این افزایش باعث خطر شوری (EC= 0.051-0.060 S m^-1) و سدیمی شدن (SAR= 0.34-0.73) در رواناب نگردید. همچنین در عصاره اشباع رسوب خطر شوری (EC= 0.175-0.223 S m^-1) و سدیمی شدن (SAR= 1.96-3.45) وجود نداشت. به طور کلی، اگر چه خطر سدیمی شدن در استفاده از ماده شیمیایی بی کربنات سدیم دیده نشد اما استفاده از آن باید با جانب احتیاط همراه باشد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 The effects of arbuscular mycorrhizal fungus and water stress on some antioxidant enzymes activities and nutrients uptake of two citrus rootstocks اثر قارچهای میکوریز آربوسکولار و تنش آبی بر فعالیت برخی آنزیمهای آنتی اکسیدان و جذب عناصر غذای دو پایه مرکبات 19 26 3750 10.22099/iar.2016.3750 EN Mehdi Zarei Department of Soil Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran 0000-0001-5199-2618 Z. Paymaneh Department of Soil Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran A. Ronaghi Department of Soil Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2014 07 20 ABSTRACT-Water stress is the main cause for crop yield reduction in the majority of agricultural regions of the world because it affects almost all plant functions. The effects of <em>Glomus mosseae </em>on growth, nutrients uptake, and antioxidant enzymes of sour orange (<em>Citrus aurantium</em>) and rough lemon) <em>Citrus jambheri</em>) rootstocks were assessed in sterilized soil under greenhouse conditions.  A three-factor experiment was set up in a completely randomized design with three replicates of each treatment. Treatments consisted of water stress at four levels (irrigation intervals of 2, 4, 6, and 8 days) and mycorrhizal treatments at two levels (inoculation with <em>G. mosseae</em> and non-mycorrhizal control). Mycorrhizal seedlings of two citrus rootstocks were successfully infected by <em>G. mosseae</em>. As water stress increased, root colonization, shoot dry weight, shoot N, P, Mn, Cu, and Fe uptake of two citrus rootstocks significantly decreased but shoot Zn uptake and the antioxidant enzymes [superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (G-POD) and ascorbate peroxidase (APX)] activities of two citrus rootstocks leaves increased. With inoculation of seedlings by <em>G. mosseae</em> compared with control, shoot dry weight, N and P uptake, and antioxidant enzymes activities increased. It may be concluded that mycorrhizal inoculation notably influenced shoot nutrients uptake and leaves antioxidant enzymes activities in citrus and an increase in these parameters alleviated water stress. چکیده- تنش خشکی از مهمترین فاکتورهای کاهش تولید در کشاورزی است زیرا بر تمام فعالیت‌های گیاه اثر دارد. در این پژوهش گلخانه‌ای اثر تنش خشکی و قارچ <em>گلوموس موسه</em> بر روی رشد، جذب عناصر غذایی و انزیم‌های آنتی اکسیدان دو پایه مرکبات ‌نارنج و رافلمون) در خاک استریل بررسی شد. در این مطالعه از سه فاکتور در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار استفاده شد. فاکتور‌ها شامل سه سطح تنش خشکی (‌دور های آبیاری 2، 4، 6 و 8 روز)، میکوریز در 2 سطح ( تلقیح قارچ <em>گلوموس موسه</em> و شاهد) و دوپایه مرکبات ( نارنج و رافلمون) بودند. دانهال‌های میکوریزی دو پایه مرکبات به خوبی توسط قارچ <em>گلوموس موسه</em> کلنیزه شده بودند. با افزایش سطح تنش خشکی درصد کلنیزاسیون ریشه، عملکرد ماده خشک اندام هوایی، جذب نیتروژن، فسفر، منگنز، مس و آهن در اندام هوایی دو پایه مرکبات به طور معنی‌داری کاهش ولی جذب روی اندام هوایی و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان ‌سوپراکسید دسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و آسکوربیک پراکسیداز) در برگ در هر دو پایه مرکبات افزایش یافت. با تلقیح دو پایه مرکبات با قارچ در مقایسه با گیاهان بدون قارچ عملکرد ماده خشک اندام هوایی، جذب نیتروژن، فسفر و آنزیم‌های آنتی اکسیدان افزایش یافت. ممکن است قارچ های میکوریز آربوسکولار با افزایش جذب عناصر غذایی  در اندام هوایی و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان برگ  مرکبات اثرات تنش خشکی را تعدیل نماید.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Isolation of aroclor1254 degrading bacteria in contaminated soil by transformer oil جداسازی باکتری های تجزیه کننده Aroclor1254 ازخاک آلوده به روغن ترانسفورماتور 27 34 3762 10.22099/iar.2016.3762 EN A. Fararooei Department of Water Engineering, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran S. Amin Department of Water Engineering, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Masoud Noshadi Department of Water Engineering, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran S. M. Taghavi Department Plant Protection, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran A. Niazi Department Institute of Biotechnology, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2014 08 19 ABSTRACT- Aerobic biodegradation is an environmental-friendly biological method that allows micro organisms to remove persistent organic pollutants. Aroclor1254 is a mixed compound containing polychlorinated biphenyls (PCBs) along with persistent organic materials. There is no estimate of Aroclor1254 usage and its release into the environment in Iran. A transformer manufacturing plant in Shiraz (located in southwest of Iran) uses transformer oils containing Aroclor1254. Soil samples contaminated by transformer oil were taken from the manufacturing plant’s site and were tested for the presence of certain bacteria, level of degradation and pH. In all samples, 13 bacterial strains were isolated on C-media, and their growth was measured using a spectrophotometer. Of the isolated strains, eight could degrade Aroclor1254. Of these eight strains, three showed weak growth (OD between 0.1 to 0.195), three showed low growth (OD between 0.2 to 0.3) and two showed good growth (OD between 0.3 to 0.5). Some of the strains grew well during the first week, but their growth decreased and eventually stopped in the second week. For all the growth media on which the bacteria from the soil was separated and cultured, pH decreased as the bacterial growth increased. For some media, in which bacterial growth had stopped, pH increased after 14 or 21 days but it was always below 7.0. This indicated that environmental pH or increasing carbon dioxide levels were not suitable for the growth of these strains. However, this trend was not observed in bacteria belonging to <em>Pseudomonas</em>, <em>Curtobacterium</em> and <em>Burkholderia</em>. These bacteria could grow and degrade Aroclor1254 even at pH of 4.5. In fact, their degradation efficiency increased at a constant pH of about 5.5. چکیده- تصفیه آلاینده ها به صورت هوازی توسط میکروارگانیسم ها فرایندی است سازگار با  محیط زیست که در آن آلاینده ها توسط فرایند بیولوژیک پاکسازی می گردند.  Aroclor1254 از مشتقات متنوع (PCBs) تشکیل شده است که این ترکیبات خود یک آلاینده پایدار به شمار می آید. میزان مصرف یا رهاسازی دقیقی از این ماده در محیط زیست ایران وجود ندارد. یک کارخانه تولید ترانسفورماتور در جنوب شرق شیراز از روغن ترانسفورماتور که شامل Aroclor1254 می باشد برای ساخت استفاده می نماید. نمونه هایی از خاک آلوده به این روغن در داخل کارخانه برای بررسی وجود باکتریهای مناسب، میزان  تجزیه و تغییرات pH، برداشت گردید. از باکتری های موجود 13 سویه جداسازی و در محیط کشت C- گذاشته شد و میزان رشد آنها در کنار Aroclor1254 توسط دستگاه اسپکتروفتومتر بررسی گردید. از این میزان باکتری کشت داده شده، 8 سویه آنها موفق به تجزیه Aroclor گردیدند. از این 8 سویه باکتری، 3 سویه تجزیه ضعیف، 3 سویه مقدار کمی تجزیه و 2 عدد آنها تجزیه خوبی داشتند. بعضی از این باکتریها در هفته اول رشد خوبی داشتند ولی در هفته دوم رشد آنها کاهش و یا حتی متوقف گردید. در تمام باکتری های کشت شده میزان pH محیط با افزایش رشد، کاهش یافته است. در نمونه هایی که رشد بعد از 14 یا 21 روز متوقف شده بود میزان pH شروع به افزایش نمود ولی همیشه کمتر از 7 بود. این نتایج نشان داد که pH محیط رشد یا میزان دی اکسید کربن تولید شده برای رشد این باکتری ها مناسب نمی باشد. البته این روند افزایش pH و کاهش رشد در باکتری های <em>Pseudomonas</em><em>، </em><em>Curtobacterium</em>و<em>Burkholderia</em> مشاهده نگردید. به عبارت دیگر این باکتری ها می توانند حتی تا pH=4.5 رشد داشته باشند. در واقع این باکتری ها عمل تجزیه خود را می توانند با راندمان بالایی در pH حدود 5/5 انجام دهند.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Role of Ni-resistant rhizobacteria in the growth and Ni-uptake of maize in a calcareous soil نقش ریزوباکتریهای مقاوم به نیکل در رشد و جذب نیکل گیاه ذرت در یک خاک آهکی 35 40 3767 10.22099/iar.2016.3767 EN Elham Malekzadeh Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Tabriz. University, Tabriz, I. R. Iran H. A. Alikhani Department of Soil Science Engineering, Faculty of Agricultural Engineering and Technology, Tehran University, Tehran, I. R. Iran G. R. SavaghebiFiroozabadi Department of Soil Science Engineering, Faculty of Agricultural Engineering and Technology, Tehran University, Tehran, I. R. Iran M. Zarei Department of Soil Science Engineering,. College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2013 04 29 ABSTRACT- A pot experiment was conducted to elucidate the effects of single and co-inoculation of maize plant with <em>Bacillus mycoides</em> and <em>Micrococcus roseus</em><em>,</em> indigenous to HMs contaminated soils, on the plant growth and uptake of essential nutrients and Ni by maize in the soil polluted by 250 and 500 mg Ni kg^-1. At each level of Ni contamination, shoot dry weight and nutrients uptake significantly increased in <em>M. roseus</em> and <em>B. mycoides </em>treatments compared to non-inoculated plants. The highest plant growth promoting effect was found for <em>B. mycoides</em> at the level of 250 mg Ni kg^-1and for <em>M. roseus</em> at the level of 500 mg Ni kg^-1which enhanced plant biomass by 33.2% and 90%, respectively, compared to non-inoculated plants. At the levels of 250 and 500 mg Ni kg^-1, shoot Ni uptake of plants inoculated with <em>B. mycoides </em>or <em>M. roseus</em> significantly increased compared to non-inoculated plants. Root Ni uptake of plants inoculated with <em>B. mycoides </em>and <em>M. roseus </em>significantly decreased at the level of 250 mg Ni kg^-1 and increased at the level of 500 mg Ni kg^-1compared to control plants. The lowest Ni transfer factor and maximum Ni translocation factor were in plants inoculated with<em> B. mycoides</em> at the level of 250 mg Ni kg^-1 and in non-inoculated plants at the levels of 500 mg Ni kg^-1<em>.</em> Inoculation of plants with <em>B. mycoides </em>and <em>M. roseus </em>may be the effective treatments in Ni phytoextraction at the levels of 250 and 500 mg Ni kg^-1, respectively. Consortium of two bacteria had the lowest plant dry matter and shoots and roots Ni uptake and the maximum transfer factor compared to other treatments at the level of 500 mg Ni kg^-1 that may be the effective treatment in Ni phytostabilization. چکیده- اثر مایه‏زنی جداگانه و توام دو جدایه <em>Bacillus mycoide</em><em>s</em> و <em>Micrococcus roseus</em> بومی خاک‏های آلوده به فلزات سنگین بر رشد گیاه و جذب عناصر غذایی ضروری و نیکل توسط گیاه ذرت در خاک آلوده به سطوح 250 و 500 میلی‏گرم نیکل  در کیلوگرم خاک طی آزمایش گلدانی بررسی گردید. در هر یک از سطوح نیکل، وزن خشک اندام‏هوایی و جذب عناصر غذایی در تیمارهای <em>M. roseus</em> و <em>B. mycoides</em> در مقایسه با شاهد افزایش معنی‏داری داشتند. بیشترین اثر محرک رشد گیاه در سطح 250 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم در تیمار <em>B. mycoides</em> و در سطح 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم در تیمار <em>M. roseus</em> مشاهده گردید که به ترتیب نسبت به گیاهان شاهد مایه‏زنی نشده افزایش 2/33 و 90 درصدی داشتند. در سطوح 250 و 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم، جذب نیکل در اندام هوایی گیاهان مایه‏زنی شده با <em>B. mycoides</em>و <em>M. roseus</em>به‏طور معنی‏داری در مقایسه با گیاهان مایه‏زنی نشده افزایش داشت. جذب نیکل در ریشه گیاهان مایه‏زنی شده با <em>B. </em><em>mycoides</em> و <em>M. roseus</em> به‏طور معنی‏داری در سطوح 250 و 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم در مقایسه با گیاهان شاهد به ترتیب کاهش و افزایش یافت. کمترین فاکتور انتقال از خاک به ریشه و بیشترین فاکتور انتقال از ریشه به اندام‏هوایی در سطح 250 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم در گیاهان مایه‏زنی شده با <em>B. mycoides</em> و در سطح 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم در گیاهان مایه‏زنی نشده بود. احتمالا مایه‏زنی گیاهان با  <em>B. mycoides</em>و <em>M. roseus</em>به ترتیب در سطوح 250 و 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم تیمارهای موثری در استخراج گیاهی نیکل باشند. در سطح 500 میلی‏گرم نیکل در کیلوگرم، تیمار مایه‏زنی مشترک با دو باکتری کمترین وزن خشک گیاهی و جذب نیکل به اندام‏هوایی و ریشه، و بیشترین فاکتور انتقال از خاک به ریشه را در مقایسه با دیگر تیمارها داشت و ممکن است تیمار موثری در تثبیت گیاهی نیکل باشد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Determination of standardized prececal protein digestibility of canola meal in British United Turkeys Big 6 at different ages using multiple linear regression procedure تعیین گوارش پذیری استاندارد پیش سکومی پروتئین کنجاله کلزا 41 46 3771 10.22099/iar.2016.3771 EN Mohammad Rezvani Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran A. Akhlaghi Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran F. Saemi Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran M.M. Ommati Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran M. Dadpasand Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran H. Atashi Department of Animal Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2014 09 29 ABSTRACT- Ninety six 2-week-old British United Turkeys (BUT) Big 6 were assigned to 2 groups (4 replicates of 12 birds each). One basal diet and another one in which 20% canola meal replaced the corn starch in the basal diet were prepared. At 9, 16 and 21 wk of age, four birds from each pen slaughtered for digesta collection. The last two-third segment of the intestine, between the Meckel’s diverticulum and about 2 cm anterior to the ileo-ceca-colonic junction, was excised. The diets and digesta were analyzed for dry matter, crude protein, and chromic oxide content. The standardized prececal protein digestibility of canola meal was calculated using multiple linear regression procedure. The standardized prececal protein digestibility of canola meal at 21 wk of age was significantly lower as compared with that of 9 wk of age; the relative weight of digestive organs also decreased significantly with increasing age (<em>P</em>< 0.05). By using multiple linear regression which accounted for the endogenous nitrogen losses, we showed that standardized prececal protein digestibility was also influenced by the age. چکیده- نود و شش قطعه بوقلمون نژاد انگلیسی بیگ-6 در سن 2 هفتگی به دو گروه (هر گروه شامل4 تکرار و هر تکرار 12 پرنده) تقسیم شدند. یک جیره ی پایه و یک جیره ی دارای 20 درصد کنجاله کانولا که جانشین نشاسته ی ذرت در جیره ی پایه شده بود، آماده شدند. در سن 9، 16 و 21 هفتگی چهار پرنده از هر تکرار برای جمع آوری مواد هضمی روده کشتار شدند. قطعه‏ی دو سوم انتهایی روده حدفاصل زایده مکل و 2 سانتی متر قبل از محل اتصال ایلئوم به سکوم بریده شد. ماده ی خشک، پروتئین خام و مارکر خارجی اکسید کروم در جیره های غذایی و مواد هضمی اندازه گیری شدند. گوارش پذیری استاندارد پیش سکومی پروتئین کنجاله کانولا با روش رگرسیون چند متغییره محاسبه شد. گوارش پذیری استاندارد پیش سکومی پروتئین کنجاله کانولا در سن 21 هفتگی به طور معنی داری کمتر از سن 9 هفتگی بود و وزن نسبی اندامهای گوارشی نیز روند کاهشی معنی داری را با افزایش سن نشان داد  (<em>P</em>< 0.05). با وجود تصحیح انجام شده برای نیتروژن دارای منشاء داخلی در روش رگرسیون خطی چند متغییره، مشاهده شد که گوارش پذیری استاندارد پیش سکومی پروتئین کنجاله کانولا تحت تاثیر سن پرنده قرار دارد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Energy use pattern of paddy production systems in khuzestan province, iran الگوی مصرف انرژی سیستم‌های تولید برنج در استان خوزستان 47 56 3779 10.22099/iar.2016.3779 EN M.A. Hormozi Department of Agricultural Machinery and Mechanization, Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Khuzestan, I.R. Iran A. Abdeshahi Department of Agricultural Economics, Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Khuzestan, I.R.Iran M. A. Asoodar Department of Agricultural Machinery and Mechanization, Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Khuzestan, I.R. Iran D.C. Baruah Department of Energy, Tezpur University, Tezpur, Assam, India Journal Article 2014 05 24 ABSTRACT- Energy use patterns and the contribution of energy input vary among farming systems. The optimal use of improved farm machinery coupled with the optimal use of other recommended sources permit an increase in paddy yield up to potential levels. In order to determine the effect of production systems on energy use efficiency focusing on mechanization for paddy production in Khuzestan province, a survey was conducted in the fourth largest rice producing region of Iran. The data were collected by interviewing the farmers using a questionnaire through two-staged cluster sampling of 295 households from these two regions covered farm operations over the period 2009-2010. The surveyed households were grouped into five categories based on the method of crop planting and drainage conditions. The energy input of paddy production systems ranged from 55,000 to 180,000 mega joules per hectare. This high amount of energy applied to paddy production in Khuzestan province is mainly due to the high amount of energy consumed by pumping water. This critical operation led to energy ratios below one for systems recognized as more mechanized. Energy consumption through diesel and electricity which was used for irrigation purposes and machinery operations was the maximum (up to 93%). The second highest energy input source was chemical fertilizer which consumed 4 to 57% of the total energy input. An operation-wise energy use analysis revealed that harvesting and tillage operations are important consumers of energy in paddy production. The rice crop showed a low energy ratio and energy productivity, indicating an energy-expensive crop under the conditions prevailing in the province.  چکیده- الگوی مصرف انر‍ژی و سهم نهاده‌ انرژی در میان سامانه‌های کشاورزی به میزان زیادی متغیر است. کاربرد ماشین‌های کشاورزی با استفاده بهینه دیگر نهاده‌ها، می‌تواند عملکرد برنج را افزایش دهد. از این رو این پژوهش برای تعیین اثر سیستم‌های تولید برنج بر کارایی مصرف انرژی با تمرکز بر مکانیزاسیون کشاورزی در استان خوزستان انجام گردید.داده ها از طریق پرسشنامه با بررسی 295 از برنجکاران در سال زراعی 89-88 در دو منطقه جغرافیایی دشت و کوهستانی استان به دست آمدند. با بررسی پنج سامانه مختلف تولید، محاسبه و مقایسه نهاده‌های انرژی، انرژی مصرفی در عملیات و شاخص‌های انرژی مشخص گردید که نهاده انرژی از 55500 الی 180000 مگاژول بر هکتار متغیر بود. این میزان بالای انرژی به کار رفته در چهارمین تولید کننده برنج کشور تا حد زیادی ناشی از مصرف بیش از حد انرژی جهت پمپاژ آب در عملیات آبیاری است که معمولاً به صورت پیوسته انجام می‌گردد. این عملیات بحرانی باعث کاهش نسبت انرژی به زیر یک برای سامانه‌های تولید مکانیزه نیز شده است. مصرف انرژی از طریق سوخت دیزل و برق بالاترین میزان را بین نهاده‌ها نشان داده است (تا 93 درصد). دومین منبع نهاده انرژی، کود شیمیایی بوده است که 4 تا 57 درصد از انرژی ورودی را به خو اختصاص می‌دهد. به علاوه، عملیات برداشت و خاک‌ورزی بعد از آبیاری بیشترین مصرف انرزی را دارا می‌باشند. رویهم رفته، شاخص‌های انرژی این محصول، انرژی‌بر بودن آن را در این استان نمایان می‌کند. 

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Positive effects of karrikin on seed germination of three medicinal herbs under drought stress تأثیر مثبت کاریکین بر جوانه زنی بذر سه گیاه دارویی تحت تنش خشکی 57 64 3780 10.22099/iar.2016.3780 EN M. MousaviNik Department of Agronomy, College of Agriculture, University of Zabol, Zabol, I. R. Iran Abolfazl Jowkar Department of Horticultural Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran A. RahimianBoogar Department of Horticultural Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, I. R. Iran Journal Article 2015 03 10 ABSTRACT- Improper seed germination is a serious challenge for medicinal herbs under drought stress conditions in semi-arid and arid regions. A new group of plant growth regulators known as karrikins have been proved useful to improve seed germination in some plants. In this regard, the effects of karrikin on seed germination and vigor of three medicinals under drought stress were examined. Seeds of <em>Trachyspermum copticum</em> (L.) Link, <em>Foeniculum vulgare</em> Miller, and <em>Cuminum cyminum</em> L. were sowed under drought treatments (-1, -1.5, -2 and -2.5 MPa of PEG 6000), with and without synthetic Karrikin GR24 (10µM). Results indicated increasing osmotic pressure seed germination characteristics were severely reduced; however, karrikin significantly increased the seed germination of the three herbs. The application of karrikin in all drought conditions significantly increased germination percentage, germination rate, germination index, seedling vigor, shoot length and radicle length of all herb seedlings. Ajwain (<em>T. </em><em>copticum</em>) showed a greater drought tolerance compared to the other medicinal species. چکیده- جوانه زنی نامناسب بذر گیاهان دارویی در مناطق نیمه خشک و خشک یک چالش مهم به حساب می آید. مشخص شده است که یک گروه جدید از تنظیم کننده های رشد گیاهی، معروف به کاریکین ها، برای بهبود جوانه زنی بذر برخی گیاهان مفید هستند. در این راستا تأثیر کاریکین بر جوانه زنی و قدرت دانهال سه گیاه دارویی تحت تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفت. بذرهای زنیان (<em>Trachyspermum copticum</em> (L.) Link)، رازیانه (<em>Foeniculum vulgare</em> Miller) و زیره سبز (<em>Cuminum cyminum</em> L.)  تحت تیمارهای خشکی (1-، 5/1-، 2- و 5/2-  MPa  از (PEG 6000 با یا بدون استفاده از کاریکین سنتزی GR24 (10µM) کشت شدند. اگرچه با افزایش فشار اسمزی مشخصات جوانه زنی بذر به شدت کاهش یافت، اما کاریکین بطور معنی داری فاکتورهای جوانه زنی سه گیاه دارویی را افزایش داد. کاربرد کاریکین در تمام شرایط خشکی بطور  معنی داری درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، شاخص جوانه زنی، قدرت دانهال، طول شاخساره و طول ریشه چه تمام دانهال های گیاهان دارویی را افزایش داد. زنیان (<em>T. copticum</em>) در مقایسه با دیگر گونه های دارویی تحمل به خشکی بیشتری نشان داد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Discrimination of Golab apple storage time using acoustic impulse response and LDA and QDA discriminant analysis techniques طبقه‏ بندی سیب گلاب براساس زمان نگهداری با استفاده از پاسخ فرکانسی و روش‏‏های تجزیه و تحلیل تشخیصی LDA و QDA 65 70 3799 10.22099/iar.2016.3799 EN Majid Lashgari Department of Biosystems Engineering, Arak University, Arak, I.R. Iran R. MohammadiGol Department of Biosystems Engineering, Arak University, Arak, I.R. Iran Journal Article 2015 06 25 <strong>ABSTRACT- </strong>Firmness is one of the most important quality indicators for apple fruits, which is highly correlated with the storage time. The acoustic impulse response technique is one of the most commonly used nondestructive detection methods for evaluating apple firmness. This paper presents a non-destructive method for classification of Iranian apple (<em>Malus domestica Borkh</em>. cv. Golab) according to the duration of storage. Several data preprocessing methods were tested: normalization, detrending, Savitzky-Golay smoothing, first and second derivatives, multiplicative scatter correction, standard normal variate and moving average. It was observed that the maximum average F_β value of classification on the test dataset (0.84) belongs to non-preprocessing. In this study, principal component analysis (PCA) technique was performed to determine the key variables that explain most differences in the spectra. Seven principal components were used to calibrate linear discriminant analysis (LDA) and quadratic discriminant analysis (QDA) classifiers. The classification accuracy for LDA and QDA models were about 80.56% and 83.33%, respectively. The results indicated that the acoustic impulse response method is potentially applicable for the detection of apple firmnes <strong>چکیده- </strong>سفتی بافت یکی از مهمترین شاخص‏های کیفیت برای میوه سیب به شمار می‏آید که همبستگی بالایی با زمان نگهداری دارد. یکی از رایج‏ترین روش‏های تشخیص غیرمخرب برای ارزیابی سفتی سیب، پاسخ فرکانسی است. این مقاله روشی غیرمخرب برای طبقه‏بندی سیب رقم گلاب براساس زمان نگهداری ارائه می‏نماید. روش‏های متعدد پیش‏پردازش داده از جمله هنجارسازی، شیب‏گیری، هموارسازی ساویتزکی-گولای، مشتق‏گیری اول و دوم، تصحیح پراکنش افزاینده، توزیع نرمال استاندارد و میانگین‏‏گیری متحرک مورد بررسی قرار گرفت. مشاهده شد که بیشینه مقدار معیار F_β مربوط به وضعیت بدون پیش‏پردازش بوده و مقدار آن برابر 84/0 به‏دست آمد. در این تحقیق روش PCA برای تعیین متغیرهای اصلی که بیانگر بیشترین تفاوت در طیف فرکانسی است مورد استفاده قرار گرفت. تعداد هفت مولفه اصلی برای کالیبره‏کردن مدل‏های LDA و QDA مورد استفاده قرار گرفت. دقت طبقه‏بندی برای مدل‏های تحلیل تفکیک خطی و درجه دوم به ترتیب 56/80 و 33/83 درصد به‏دست آمد. نتایج نشان دادند که روش پاسخ فرکانسی از توانمندی بالایی برای تشخیص بافت میوه سیب برخوردار است.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Influence of pre-treatment on the drying process of apricots بررسی اثر پیش‌تیمار بر فرایند خشک کردن زردآلو 71 78 3800 10.22099/iar.2016.3800 EN K. JafariNaeimi Department of Biosystems Engineering, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, I. R. Iran R. Ahmadi Department of Biosystems Engineering, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, I. R. Iran M. DavariShamsabadi Department of Biosystems Engineering, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, I. R. Iran Journal Article 2014 05 27 <strong>ABSTRACT- </strong>Drying has been used for the preservation of fruits since ancient times. Dried apricot reduces the damages, weight and volume losses, packaging space, storage and handling costs. In this paper, the effects of hot air dryer on an Iranian apricot cultivar ”Noori” have been investigated. The experiment was conducted at three temperatures (30, 40 and 50^oC), three fruit thicknesses (5, 10 and 15 mm) and two pre-treatments (sulphur dioxide and water soluble sodium meta-bisulphite (Na₂S₂O₅)). Based on the analysis of variance, the effects of temperature, thickness, pre-treatment and their interactions on drying time were significant (P<1%). It was revealed that water soluble  reduced drying time more than sulphur dioxide. The data was fitted to eight different mathematical models. Page model was determined as the best one to explain thin layer drying of apricots by comparing the coefficient of correlation determination(R), chi-square ( ) and root mean square error (RMSE) between the observed and expected moisture ratios. <strong>چکیده- </strong>از دیرباز از خشک کردن برای نگهداری میوه ها استفاده می شده است. زردآلوی خشک خسارت، وزن و حجم تلفات، فضای بسته بندی، انبار داری و هزینه های حمل و نقل را کاهش می دهد. در این تحقیق، اثرات خشک کن هوای داغ بر میوه زردآلوی ایرانی رقم نوری، تجزیه و تحلیل شده است. این آزمایش در سه درجه حرارت (30، 40 و 50درجه سلسیوس)، سه ضخامت (5، 10 و 15 میلی متر) و دو پیش تیمار (دی اکسید گوگرد و  متا بی سولفیت سدیم محلول در آب) انجام شد. بر اساس تجزیه و تحلیل واریانس، اثرات دما، ضخامت، پیش تیمار و اثر متقابل این عوامل بر زمان خشک شدن محصول در سطح 1٪ معنی دار بودند. مشخص شد که محلول متا بی سولفیت سدیم زمان خشک کردن را بیش از دی اکسید گوگرد کاهش می دهد. داده ها در هشت مدل مختلف ریاضی برازش داده شدند. مدل پیج به عنوان بهترین مدل برای توصیف خشک کردن لایه نازک زردآلو، با مقایسه تعیین ضریب همبستگی (R²)، مجذور کای ( ) و ریشه میانگین مربع خطا (RMSE) بین نسبت رطوبت مشاهده شده و مقدار مورد انتظار آن، مشخص شد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 The effects of date presscakes supplemented with exogenous enzyme on the growth performance, gastrointestinal and nutrient digestibility of broiler chicks تاثیر لرد خرما با آنزیم بر عملکرد رشد، دستگاه گوارش و قابلیت هضم مواد مغذی در جوجه های گوشتی 79 87 3847 10.22099/iar.2016.3847 EN M. Afsharmanesh Department of Animal Science, Agricultural College, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran K. Dahghani Department of Animal Science, Agricultural College, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran Z. Mehdipour Department of Animal Science, Agricultural College, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran Journal Article 2016 10 03 <strong>ABSTRACT- </strong>This study was designed to investigate the effects of adding different levels of date presscakes (DP), with and without enzyme supplementation (ES), on the ileal digestibility and growth performance of broiler. A completely randomized design containing 2 × 5 factorial arrangement of treatments (with and without enzyme supplementation and 5 levels of DP) was used. The enzyme complex contained 3500 U ß –glucanase, 600 U xylanase and 10.2 U cellulase activities per g of product. Five experimental diets with similar composition as the control were prepared by partial replacements of corn by DP at the levels of 0, 25, 50, 75 and 100 g/kg diet. Day-old male broiler chicks were allocated into 40 cages at random (4 replicates per treatment, 10 birds per cage). Body weight gain, feed intake, feed conversion ratio and apparent ileal digestibility of nutrients were determined. Substitution of corn by 75 and 100g DP/kg increased (linear, P<0.05) the body weight gain and feed intake. Enzyme supplementation of the diets at 50, 75 and 100g DP/kg improved (P<0.05) the daily gain of birds as compared with the birds that were fed the control diet without enzyme. Enzyme supplementation at 0, 50 and 75 g DP/kg diet improved (P<0.05) the crude protein digestibility. The data indicated that DP with ES, included at the levels of up to 100g/kg diet might enhance the growth performance of broilers.. <strong>چکیده- </strong>این آزمایش به منظور بررسی مقایسه سطوح مختلف لرد خرما با و بدون آنزیم بر صفات عملکردی رشد در جوجه های گوشتی انجام شد. 5 جیره آزمایشی با ترکیبات مواد مغذی مشابه با جیره شاهد آماده شد که قسمتی از ذرت در جیره شاهد با سطوح مختلفی از لرد خرما جایگزین شد (0، 25، 50 و 100 گرم/کیلوگرم). جوجه های گوشتی نر یکروزه به طور تصادفی در 40 قفس قرار داده شدند (4 تکرار برای هر تیمار و 10 پرنده در هر قفس) و جوجه ها تا سن 42 روزگی با جیره های آزمایشی مربوطه تغذیه شدند. وزن بدن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل در صول دوره آزمایش ثبت گردید. در پایان دوره قابلیت هضم ظاهری مواد مغذی اندازه گیری شد. نتایج نشان دادند، مصرف جیره هایی که با 75 و 100 گرم لرد خرما /کیلوگرم جایگزین شده بودند، وزن بدن و مصرف خوراک بالاتری داشتند (05/0>P ). پرندگانی که جیره هایی با 50، 75 و 100 گرم لرد خرما /کیلوگرم همراه با آنزیم دریافت کرده بودند، نسبت به گروه شاهد بدون آنزیم، اضافه وزن روزانه بهتری داشتند (05/0>P )، همچنین در این گروه ها قابلیت هضم پروتئین خام بهبود یافته بود(05/0>P ). نتایج نشان دادند که جایگزینی لرد خرما تا سطح 100 گرم/کیلوگرم، همراه با آنزیم می تواند صفات عملکردی رشد را بهبود دهد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 Potassium reserves in soils with arid and semi-arid climate in southern Iran: a perspective based on potassium fixation نگهداری پتاسیم در خاک های با اقلیم خشک و نیمه خشک جنوب ایران: با تاکید بر تثبیت پتاسیم 88 95 3849 10.22099/iar.2016.3849 EN Soheila Sadat Hashemi Department of Soil science, College of Agriculture, Malayer university, Malayer, I. R. Iran H. Abbaslou Department of Civil, College of Civil Engineering, Sirjan University of Technology, Sirjan, I. R. Iran Journal Article 2016 10 03 <strong>ABSTRACT- </strong>The present research was conducted to study K forms and fixation in soils of southern Iran (Hormozgan Province) with aridic and aridic-ustic regimes and to address the relations between soil mineralogy and potassium forms. Thirteen surface soil samples (0-25 cm) were collected from different regions and analyzed in laboratory. Illite and feldspar and mica are the major clay and soil minerals for K reservoir, respectively. Mean of non-exchangeable, exchangeable and total content of K were equal to 31.3, 283.9 and 1080.6 mg kg^-1 soils, respectively. These forms of K were abundant in plateau and piedmont plain physiographical unites while the greatest amount of soluble potassium was observed in flood and alluvial plain units. Despite the aridity of the region with low clay fraction and unlike the previous studies in calcareous arid soils of Iran, the amount of potassium fixation in soils was high, probably due to the predominance of micaceous minerals. In an adsorption experiment, the average K adsorption in soils was 71 percent after adding 1000 mg K kg^-1. In general, the most active component in the K fixation was the silt fraction, dominated mica and illite. Potassium fixation boosted after increasing the wetting and drying cycles in relation to the samples that did not suffer these cycles. <strong>چکیده- </strong>تحقیق حاضر برای مطالعه شکل های پتاسیم و تثبیت آن در خاکهای جنوب ایران، با رژیم رطوبتی اریدیک و اریدیک – یوستیک، با توجه به ارتباط بین کانی شناسی خاک و شکل های مختلف پتاسیم  صورت گرفته است. 13 نمونه خاک سطحی (25-0سانتیمتری) از نواحی مختلف جمع آوری و در آزمایشگاه تجزیه شدند. ایلایت از کانیهای اصلی رس و فلدسپار و میکا کانی های خاک برای نگهداشت پتاسیم هستند. میانگین پتاسیم غیرتبادلی، تبادلی و کل به ترتیب برابر با 3/31، 9/283 و 5/1080 میلی گرم بر کیلوگرم بدست آمد. این شکل های پتاسیم در واحدهای فیزیوگرافی فلات و دشت دامنه ای بیشترین فراوانی را داشته، در حالیکه بیشترین مقدار پتاسیم محلول در واحدهای دشت رسوبی و سیلابی مشاهده شد. علی رغم خشک بودن ناحیه با ذرات رس کم و مطالعات قبلی غیرمشابه در خاکهای آهکی نواحی خشک ایران، مقدار تثبیت پتاسیم در خاکها بسیار بالا بود، که احتمالا به دلیل غالب بودن کانی میکائی منطقه است. در آزمایش جذب میانگین جذب پتاسیم در خاکها 71 درصد پس از اضافه نمودن 1000 میلی گرم در کیلوگرم پتاسیم بدست آمد. به طور معمول  فعالترین جزء در تثبیت پتاسیم بخش سیلت با غالبیت میکا و ایلایت آن است. تثبیت پتاسیم پس از افزایش دوره های تری و خشکی نسبت به نمونه های که بدون چرخه تری و خشکی بودند، دارای روند کاهشی می باشد.

Shiraz University Iran Agricultural Research 1013-9885 35 2 2016 09 22 The effect of PGPR and alfalfa extract on macronutrient and micronutrient contents of sorghum (Sorghum vulgare) تأثیر میکروارگانیسم‌های محرک رشد و عصاره یونجه بر مقادیر عناصر پر و کم‌مصرف در سورگوم علوفه‌ای 96 103 3850 10.22099/iar.2016.3850 EN A. Miri Department of Soil Sciences, Faculty of Soil and Water Engineering, University of Zabol, Zabol,, I. R. Iran A. Gholamalizadeh Ahangar Department of Soil Sciences, Faculty of Soil and Water Engineering, University of Zabol, Zabol,, I. R. Iran M. Ghorbani Department of Soil Sciences, Faculty of Soil and Water Engineering, University of Zabol, Zabol,, I. R. Iran E. Shirmohammadi Department of Soil Sciences, Faculty of Soil and Water Engineering, University of Zabol, Zabol,, I. R. Iran Journal Article 2016 10 03 <strong>ABSTRACT- </strong>The increasing population and the pastures inability to meet food needs in livestock have led to the increase of cultivates forage plants. In order to evaluate the effect of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) and alfalfa (<em>Medicago sativa</em>) extract on the growth and concentration of macronutrient and micronutrient contents of  forage sorghum <em>(Sorghum vulgare)</em>, an experiment was conducted as factorial aaraned in a completely randomized design with six replications  at Research Greenhouse University of Zabol. The first factor was PGPR (included soil inoculated and non-inoculated (control) medium, and the second factor was alfalfa extract in three concentrations (0, 2 and 4 ppm). The results showed that increasing alfalfa extract concentration significantly increased total plant dry weight as well as the macro and micronutrient contents. The highest and lowest manganese contents were achieved in the 0.004 levels and control of alfalfa extracts, respectively. Copper content in 0.002 level of alfalfa extract showed a 15% increase compared to the control, with no significant difference with 0.004 of alfalfa extracts. PGPR application as growing substrate also significantly increased dry weight as well as manganese, copper and potassium contents of the plant. Also, there was no significant difference in iron content at level 4 per thousand of alfalfa extract in a substrate inoculated with PGPR compared to the non-inoculated substrate. Finally, it is recommended that the effect of alfalfa extract on yield and nutrient concentrations of other plants be examined in the future.   <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br />  <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /><strong>چکیده- </strong>افزایش روزافزون جمعیت و عدم توانایی مراتع دربرآورد نیاز غذایی دام‌ها موجب شده است که به کشت گیاهان علوفه‌ای بیش از پیش توجه گردد. به منظور بررسی تأثیر میکروارگانیسم­های محرک رشد (PGPR) و عصاره یونجه بر رشد و مقادیر عناصر پر و کم­مصرف در سورگوم علوفه­ای،  آزمایشی گلخانه­ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و شش تکرار در دانشگاه زابل انجام شد. نخستین فاکتور شامل 2 سطح بستر خاک عدم تلقیح با PGPR و تلقیح شده با PGPR و دومین فاکتور شامل سه سطح صفر، 2 و 4 در هزار عصاره یونجه بودند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصاره یونجه، وزن خشک کل گیاه و به علاوه مقادیر عناصر کم و پرمصرف در سورگوم افزایش یافت. بیشترین و کمترین غلظت منگنز به ترتیب در سطح 004/0 و شاهد عصاره یونجه بدست آمد. غلظت مس در سطح 002/0 عصاره یونجه 15 درصد افزایش نسبت به سطح شاهد نشان داد ولی نسبت به سطح 004/0 عصاره یونجه تفاوت معناداری نداشت. همچنین، اضافه کردن PGPR به بستر رشد منجر به افزایش قابل توجهی در وزن خشک گیاه و به علاوه غلظت آهن، منگنز، مس و پتاسیم شد. در نهایت، تفاوت معنی داری در مقادیر آهن در سطح 4 در هزار عصاره یونجه در بستر تلقیح شده با PGPR در مقایسه با بستر عدم تلقیح وجود نداشت. سرانجام توصیه می­گردد تأثیر عصاره یونجه بر عملکرد و غلظت عناصر غذایی در دیگر گیاهان نیز بررسی شود.