دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 اثر شوری و کم آبیاری بر جذب برخی عناصر توسط کلزا اثر شوری و کم آبیاری بر جذب برخی عناصر توسط کلزا 1 14 3542 10.22099/iar.2016.3542 EN علی شعبانی بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ج. ا. ایران علیرضا سپاسخواه دانشگاه شیراز علی اکبر کامگار حقیقی دانشگاه شیراز Journal Article 2013 04 20 در این تحقیق اثرات کم آبیاری و شوری آب آبیاری و روش کاشت (داخل جویچه و روی پشته) بر جذب یون های سمی و مغذی توسط کلزا در یک آزمایش دو ساله مورد بررسی قرار گرفت. کم آبیاری موجب کاهش جذب پتاسیم، کلسیم، سدیم و کلر توسط گیاه گردید و به استثناء پتاسیم جذب این عناصر تحت تاثیر شوری آب و خاک افزایش یافت. کاهش مقدار آب آبیاری موجب کاهش حد آستانه کاهش عملکرد در اثر جذب سدیم گردید. کم آبیاری اثر معنی داری بر شیب خط رابطه بین غلظت کلر در گیاه و غلظت کلر در خاک داشته است. در تیمار آبیاری کامل، حد آستانه غلظت کلر در گیاه برای کاهش عملکرد در دو روش کاشت تفاوت معنی داری با یکدیگر داشته است بطوری که کاهش عملکرد دانه در روش کاشت داخل جویچه در مقایسه با کاشت روی پشته در غلظت بیشتری از کلر در گیاه اتفاق افتاده است. حد آستانه کاهش عملکرد در اثر غلظت کلر در گیاه با کاهش مقدار آب آبیاری کاهش یافته است. در این تحقیق اثرات کم آبیاری و شوری آب آبیاری و روش کاشت (داخل جویچه و روی پشته) بر جذب یون های سمی و مغذی توسط کلزا در یک آزمایش دو ساله مورد بررسی قرار گرفت. کم آبیاری موجب کاهش جذب پتاسیم، کلسیم، سدیم و کلر توسط گیاه گردید و به استثناء پتاسیم جذب این عناصر تحت تاثیر شوری آب و خاک افزایش یافت. کاهش مقدار آب آبیاری موجب کاهش حد آستانه کاهش عملکرد در اثر جذب سدیم گردید. کم آبیاری اثر معنی داری بر شیب خط رابطه بین غلظت کلر در گیاه و غلظت کلر در خاک داشته است. در تیمار آبیاری کامل، حد آستانه غلظت کلر در گیاه برای کاهش عملکرد در دو روش کاشت تفاوت معنی داری با یکدیگر داشته است بطوری که کاهش عملکرد دانه در روش کاشت داخل جویچه در مقایسه با کاشت روی پشته در غلظت بیشتری از کلر در گیاه اتفاق افتاده است. حد آستانه کاهش عملکرد در اثر غلظت کلر در گیاه با کاهش مقدار آب آبیاری کاهش یافته است.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 مقایسه هفت روش پرورش تریپس غربی گل (Thysanoptera: Thripidae) Frankliniella occidentalis مقایسه هفت روش پرورش تریپس غربی گل (Thysanoptera: Thripidae) Frankliniella occidentalis 15 20 3423 10.22099/iar.2016.3423 EN نسیمه مرتضوی دانشگاه شیراز مریم آل عصفور بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز ، شیراز، ج. ا. ایران کامبیز مینایی دانشگاه شیراز Journal Article 2013 07 15 چکیده- گونه­ی <em>Frankliniella</em> <em>occidentalis</em> یاتریپس غربی گل، یک آفت بسیار پلی فاژ و ناقل مهم توسپو ویروس ها به بسیاری از  محصولات زراعی و گیاعان زینتی می باشد. این تریپس انتشار جهانی داشته و به همین دلیل  موضوع بسیاری از مطالعات بیولوژیکی از جمله پرورش انبوه بوده است. در این مطالعه 7 روش رایج پرورش تریپس غربی گل، به تفصیل شرح داده و با یکدیگر مقایسه شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، روش استفاده از خیار ایرانی در ظرفهای پلاستیکی با تولید  4122/0 ±15/6 نسل به عنوان بهترین روش انتخاب شد. این روش قادر به تولید نسل های زیاد تریپس بر روی خیار ایرانی با استفاده از کمترین لوازم است. چکیده- گونه­ی <em>Frankliniella</em> <em>occidentalis</em> یاتریپس غربی گل، یک آفت بسیار پلی فاژ و ناقل مهم توسپو ویروس ها به بسیاری از  محصولات زراعی و گیاعان زینتی می باشد. این تریپس انتشار جهانی داشته و به همین دلیل  موضوع بسیاری از مطالعات بیولوژیکی از جمله پرورش انبوه بوده است. در این مطالعه 7 روش رایج پرورش تریپس غربی گل، به تفصیل شرح داده و با یکدیگر مقایسه شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، روش استفاده از خیار ایرانی در ظرفهای پلاستیکی با تولید  4122/0 ±15/6 نسل به عنوان بهترین روش انتخاب شد. این روش قادر به تولید نسل های زیاد تریپس بر روی خیار ایرانی با استفاده از کمترین لوازم است.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 تخصیص بهینه زمین و آب با استفاده از روابط بیلان آب در خاک در منطقه کانال اردیبهشت شبکه درودزن تخصیص بهینه زمین و آب با استفاده از روابط بیلان آب در خاک در منطقه کانال اردیبهشت شبکه درودزن 21 28 3454 10.22099/iar.2016.3454 EN زهرا ربیعی دانشگاه شیراز تورج هنر دانشیار بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران محمد مهدی باطنی دانشگاه ارومیه Journal Article 2013 04 03 چکیده- عدم تأمین آب کافی مشکل عمده کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک است. لذا مدیریت مؤثری باید برای برنامه­ریزی منابع آب در نظر گرفته شود. در این تحقیق، مدلی ارائه شد که قادر به برآورد تخصیص بهینه زمین و آب در شبکه آبیاری درودزن است. مدل بهینه مدیریت آب در مقیاس مزرعه به منظور بررسی راهکار­های مختلف کم آبیاری (DI) در مراحل مختلف رشد گیاه مورد استفاده قرار گرفت. جعبه ابزار الگوریتم ژنتیک MATLAB (محصول Mathworks، 2009) به عنوان نرم افزار بهینه سازی با وجود محدودیت­ها استفاده شد. نتایج نشان داد که روش­های کم­آبیاری، تخصیص آب را  به طور قابل توجهی کاهش و سطح زیر کشت محصولات زراعی را در منطقه افزایش می­دهد. علاوه بر این، افزایش قیمت آب و وقوع خشکسالی منجر به تغییر الگوی کشت و کشت محصولات با ارزش اقتصادی بالا می­گردد. استفاده از این مدل استفاده بهینه از منابع آب در دسترس را در همه شرایط، بخصوص تحت شرایط تنش خشکی، تضمین می­کند. مدل پیشنهادی قادر به تعریف طرح مدیریت آب با توجه به مقدار آب در دسترس، قیمت آب و محصول، برای تخصیص همزمان بهینه زمین و آب است. چکیده- عدم تأمین آب کافی مشکل عمده کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک است. لذا مدیریت مؤثری باید برای برنامه­ریزی منابع آب در نظر گرفته شود. در این تحقیق، مدلی ارائه شد که قادر به برآورد تخصیص بهینه زمین و آب در شبکه آبیاری درودزن است. مدل بهینه مدیریت آب در مقیاس مزرعه به منظور بررسی راهکار­های مختلف کم آبیاری (DI) در مراحل مختلف رشد گیاه مورد استفاده قرار گرفت. جعبه ابزار الگوریتم ژنتیک MATLAB (محصول Mathworks، 2009) به عنوان نرم افزار بهینه سازی با وجود محدودیت­ها استفاده شد. نتایج نشان داد که روش­های کم­آبیاری، تخصیص آب را  به طور قابل توجهی کاهش و سطح زیر کشت محصولات زراعی را در منطقه افزایش می­دهد. علاوه بر این، افزایش قیمت آب و وقوع خشکسالی منجر به تغییر الگوی کشت و کشت محصولات با ارزش اقتصادی بالا می­گردد. استفاده از این مدل استفاده بهینه از منابع آب در دسترس را در همه شرایط، بخصوص تحت شرایط تنش خشکی، تضمین می­کند. مدل پیشنهادی قادر به تعریف طرح مدیریت آب با توجه به مقدار آب در دسترس، قیمت آب و محصول، برای تخصیص همزمان بهینه زمین و آب است.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 تعیین الگوی کشت محصولات کشاورزی با تاکید بر تجارب آب مجازی در منطقه مرودشت تعیین الگوی کشت محصولات کشاورزی با تاکید بر تجارب آب مجازی در منطقه مرودشت 29 34 3425 10.22099/iar.2016.3425 EN محمد بخشوده دانشگاه شیراز 0000-0001-8217-3535 Journal Article 2011 12 24 چکیده:- این مطالعه با هدف ارائه الگوی کشت بهینه بر اساس حداکثر واردات آب مجازی و سود خالص اجتماعی محصولات کشاورزی منتخب منطقه مرودشت شامل گندم، جو، برنج، ذرت، گوجه فرنگی و چغندر قند صورت گرفت. ابتدا الگوی بهینه کشت با محدودیت های آب و زمین ارائه گردید. در ادامه با توجه به اهمیت مصرف نهادها و اشتغال نیروی کار، الگوهایی تعدیلی به صورت حداکثرسازی تابع هدف مشروط به حفظ سطح فعلی اشتغال و یا قید افزایش اشتغال ارائه گردید. نتایج نشان داد که در منطقه مورد مطالعه تنها گندم دارای مزیت نسبی در تولید است و بیشترین زیان اجتماعی مربوط به گوجه فرنگی است. در الگوی کشت حداکثر کننده سود اجتماعی و وادرات آب مجازی مقید به سطح فعلی آب و زمین تنها دو محصول گندم و گوجه فرنگی انتخاب گردیدند. در مجموع مشخص شدمحصول گندم از نظر واردات بالای آب مجازی و همچنین گوجه فرنگی از نظر اشتغال بالای نیروی کار در مقایسه با سایر محصولات از اهمیت بالاتری برخوردارند با توجه به اهمیت اهداف ملحوظ در الگوهای تعدیلی بهتر است به تمامی ابعادالگوهای مبتنی بر حداکثرواردات آب مجازی توجه شود. چکیده:- این مطالعه با هدف ارائه الگوی کشت بهینه بر اساس حداکثر واردات آب مجازی و سود خالص اجتماعی محصولات کشاورزی منتخب منطقه مرودشت شامل گندم، جو، برنج، ذرت، گوجه فرنگی و چغندر قند صورت گرفت. ابتدا الگوی بهینه کشت با محدودیت های آب و زمین ارائه گردید. در ادامه با توجه به اهمیت مصرف نهادها و اشتغال نیروی کار، الگوهایی تعدیلی به صورت حداکثرسازی تابع هدف مشروط به حفظ سطح فعلی اشتغال و یا قید افزایش اشتغال ارائه گردید. نتایج نشان داد که در منطقه مورد مطالعه تنها گندم دارای مزیت نسبی در تولید است و بیشترین زیان اجتماعی مربوط به گوجه فرنگی است. در الگوی کشت حداکثر کننده سود اجتماعی و وادرات آب مجازی مقید به سطح فعلی آب و زمین تنها دو محصول گندم و گوجه فرنگی انتخاب گردیدند. در مجموع مشخص شدمحصول گندم از نظر واردات بالای آب مجازی و همچنین گوجه فرنگی از نظر اشتغال بالای نیروی کار در مقایسه با سایر محصولات از اهمیت بالاتری برخوردارند با توجه به اهمیت اهداف ملحوظ در الگوهای تعدیلی بهتر است به تمامی ابعادالگوهای مبتنی بر حداکثرواردات آب مجازی توجه شود.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 اثر کلات آهن و سولفات روی بر رشد و ترکیب شیمیایی نخود در یک خاک آهکی اثر کلات آهن و سولفات روی بر رشد و ترکیب شیمیایی نخود در یک خاک آهکی 35 40 3427 10.22099/iar.2016.3427 EN رضا قاسمی فسائی عبدالمجید رونقی دانشگاه شیراز Journal Article 2013 09 09 چکیده- اثر تیمارهای آهن و روی بر رشد و ترکیب شیمیایی نخود طی یک آزمایش گلخانه ای مطالعه گردید. کاربرد آهن سبب کاهش میانگین وزن خشک اندام هوایی نخود گردید. اما کاربرد سولفات روی اثر معنی داری بر میانگین وزن خشک اندام هوایی نخود نداشت. مصرف سطوح آهن سبب کاهش قابل ملاحظه ای در غلظت و جذب کل منگنز شد. اما سطوح روی اثر معنی داری بر غلظت و جذب کل منگنز نداشت. کاربرد سطوح روی یا آهن تاثیر معنی داری بر میزان جذب کل آهن اندام هوایی نخود نداشت. افزودن آهن سبب افزایش میانگین غلظت روی و آهن گردید. افزودن سطوح روی سبب افزایش جذب کل روی گردید. اگر چه افزودن 5 میلی گرم آهن در کیلوگرم تاثیر معنی داری بر میانگین غلظت و جذب مس نداشت اما کاربرد 10 میلی گرم آهن در کیلوگرم سبب افزایش معنی دار میانگین غلظت و جذب مس گردید. افزودن سطوح روی تاثیر معنی داری بر میزان غلظت و جذب کل مس اندام هوایی نخود نداشت. همبستگی منفی معنی داری بین میزان جذب منگنز اندام هوایی نخود و سطوح آهن افزوده شده به دست آمد که نشان دهنده کاهش در میزان جذب منگنز با افزایش سطح آهن مصرفی بود. وزن خشک اندام هوایی نخود نیز همبستگی منفی معنی داری با سطوح آهن افزوده شده نشان دادند. همبستگی های مثبت معنی داری بین وزن خشک اندام هوایی نخود با مقادیر جذب منگنز و روی به دست آمد که نشان دهنده تطابق بین روند تغییرات وزن خشک اندام هوایی نخود با روند تغییرات جذب منگنز و روی اندام هوایی این گیاه بود. نظر به اینکه مصرف روی سبب افزایش وزن خشک نخود نگردید و مصرف کلات آهن ممکن است منجر به عدم توازن در وضعیت عناصر غذایی و به دنبال آن کاهش رشد گیاه گردد به نظر می رسد که استفاده از ژنوتیپ های آهن کارا و روی کارا می تواند به عنوان راه حل مناسب جهت کاشت گیاهان در خاکهای با کمبود این عناصر در نظر گرفته شود. چکیده- اثر تیمارهای آهن و روی بر رشد و ترکیب شیمیایی نخود طی یک آزمایش گلخانه ای مطالعه گردید. کاربرد آهن سبب کاهش میانگین وزن خشک اندام هوایی نخود گردید. اما کاربرد سولفات روی اثر معنی داری بر میانگین وزن خشک اندام هوایی نخود نداشت. مصرف سطوح آهن سبب کاهش قابل ملاحظه ای در غلظت و جذب کل منگنز شد. اما سطوح روی اثر معنی داری بر غلظت و جذب کل منگنز نداشت. کاربرد سطوح روی یا آهن تاثیر معنی داری بر میزان جذب کل آهن اندام هوایی نخود نداشت. افزودن آهن سبب افزایش میانگین غلظت روی و آهن گردید. افزودن سطوح روی سبب افزایش جذب کل روی گردید. اگر چه افزودن 5 میلی گرم آهن در کیلوگرم تاثیر معنی داری بر میانگین غلظت و جذب مس نداشت اما کاربرد 10 میلی گرم آهن در کیلوگرم سبب افزایش معنی دار میانگین غلظت و جذب مس گردید. افزودن سطوح روی تاثیر معنی داری بر میزان غلظت و جذب کل مس اندام هوایی نخود نداشت. همبستگی منفی معنی داری بین میزان جذب منگنز اندام هوایی نخود و سطوح آهن افزوده شده به دست آمد که نشان دهنده کاهش در میزان جذب منگنز با افزایش سطح آهن مصرفی بود. وزن خشک اندام هوایی نخود نیز همبستگی منفی معنی داری با سطوح آهن افزوده شده نشان دادند. همبستگی های مثبت معنی داری بین وزن خشک اندام هوایی نخود با مقادیر جذب منگنز و روی به دست آمد که نشان دهنده تطابق بین روند تغییرات وزن خشک اندام هوایی نخود با روند تغییرات جذب منگنز و روی اندام هوایی این گیاه بود. نظر به اینکه مصرف روی سبب افزایش وزن خشک نخود نگردید و مصرف کلات آهن ممکن است منجر به عدم توازن در وضعیت عناصر غذایی و به دنبال آن کاهش رشد گیاه گردد به نظر می رسد که استفاده از ژنوتیپ های آهن کارا و روی کارا می تواند به عنوان راه حل مناسب جهت کاشت گیاهان در خاکهای با کمبود این عناصر در نظر گرفته شود.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 اثرات قارچ میکوریز آربسکولار، باکتری محرک رشد گیاه و تنش خشکی بر روی شکل‏های مختلف پتاسیم و تغییرات کانی‏های اثرات قارچ میکوریز آربسکولار، باکتری محرک رشد گیاه و تنش خشکی بر روی شکل‏های مختلف پتاسیم و تغییرات کانی‏های 41 48 3428 10.22099/iar.2016.3428 EN مجید باقرنژاد دانشگاه شیراز نجف علی کریمیان دانشگاه شیراز مهدی زارعی دانشگاه شیراز Journal Article 2013 11 02 چکیده- آزمایش گلخانه ای با استفاده از آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی  به منظور بررسی اثرات قارچ گلوموس اینترارادایسز، باکتری سودوموناس فلورسنس و تنش خشکی بر روی شکل­های مختلف پتاسیم و تغییرات کانی­های رسی در یک خاک آهکی خاک زیر کشت ذرت  انجام شد. تیمارها شامل قارچ میکوریز آربسکولار در دو سطح  G₀­(تلقیح نشده با قارچ)و­ G₁(گلوموس اینترارادایسز)­،  باکتری سودوموناس فلورسنس در دو سطح B₀­ (تلقیح نشده با باکتری) و  B₁­(سودوموناس فلورسنس­)، تنش خشکی در چهار سطح ­S₀ (بدون تنش)،  S₁­(تنشFC  75%)، S₂(تنش FC50%) و S₃­(تنشFC  25%) بود. با افزایش تنش خشکی، همه شکلهای پتاسیم افزایش و درصدکلنیزاسیون ریشه کاهش یافت. مایه زنی میکروبی درصد کلنیزاسیون ریشه و همه شکلهای پتاسیم خاک را در مقایسه با تیمارهای مایه زنی نشده افزایش داد. با این وجود اثرات مایه زنی انفرادی گیاه با باکتری کمتر بود. بیشترین درصد کلنیزاسیون ریشه و مقدار شکلهای مختلف پتاسیم در تیمارهای مایه زنی گیاه با هر دو قارچ و باکتری در مقایسه با تیمارهای مایه زنی انفرادی مشاهده شد. با افزایش تنش خشکی مقدار کانی های ایلایت-کلریت افزایش یافت. با افزایش سطوح تنش خشکی، در تیمارهای غیر میکوریزی کانی های اسمکتیت مشاهده نگردید در حالیکه در تیمارهای میکوریزی مقدار این کانی ها افزایش یافت. بطور کلی نتایج  نشان داد که کودهای زیستی و تنش خشکی در هوادیدگی  و انحلال کانیها و  رهاسازی پتاسیم موثر هستند. چکیده- آزمایش گلخانه ای با استفاده از آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی  به منظور بررسی اثرات قارچ گلوموس اینترارادایسز، باکتری سودوموناس فلورسنس و تنش خشکی بر روی شکل­های مختلف پتاسیم و تغییرات کانی­های رسی در یک خاک آهکی خاک زیر کشت ذرت  انجام شد. تیمارها شامل قارچ میکوریز آربسکولار در دو سطح  G₀­(تلقیح نشده با قارچ)و­ G₁(گلوموس اینترارادایسز)­،  باکتری سودوموناس فلورسنس در دو سطح B₀­ (تلقیح نشده با باکتری) و  B₁­(سودوموناس فلورسنس­)، تنش خشکی در چهار سطح ­S₀ (بدون تنش)،  S₁­(تنشFC  75%)، S₂(تنش FC50%) و S₃­(تنشFC  25%) بود. با افزایش تنش خشکی، همه شکلهای پتاسیم افزایش و درصدکلنیزاسیون ریشه کاهش یافت. مایه زنی میکروبی درصد کلنیزاسیون ریشه و همه شکلهای پتاسیم خاک را در مقایسه با تیمارهای مایه زنی نشده افزایش داد. با این وجود اثرات مایه زنی انفرادی گیاه با باکتری کمتر بود. بیشترین درصد کلنیزاسیون ریشه و مقدار شکلهای مختلف پتاسیم در تیمارهای مایه زنی گیاه با هر دو قارچ و باکتری در مقایسه با تیمارهای مایه زنی انفرادی مشاهده شد. با افزایش تنش خشکی مقدار کانی های ایلایت-کلریت افزایش یافت. با افزایش سطوح تنش خشکی، در تیمارهای غیر میکوریزی کانی های اسمکتیت مشاهده نگردید در حالیکه در تیمارهای میکوریزی مقدار این کانی ها افزایش یافت. بطور کلی نتایج  نشان داد که کودهای زیستی و تنش خشکی در هوادیدگی  و انحلال کانیها و  رهاسازی پتاسیم موثر هستند.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 تعیین CWSI به منظور برآورد تبخیر-تعرق و عملکرد بادنجان تحت شرایط گلخانه و مزرعه تعیین CWSI به منظور برآورد تبخیر-تعرق و عملکرد بادنجان تحت شرایط گلخانه و مزرعه 49 60 3438 10.22099/iar.2016.3438 EN علی اصغر قائمی بخش آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران هادی معاضد دانشگاه شهید چمران اهواز محمد رفیع رفیعی دانشگاه جهرم سعید برومند نسب دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2013 12 15 چکیده- شاخص تنش آبی گیاه (CWSI) یکی از متداول‌ترین شاخص‌های مبتنی بر دمای پوشش سبز، برای پایش و تعیین تنش آبی گیاهان می‌باشد. برای محاسبه CWSI حدود مبنای بالایی و پایینی منطبق بر محیط های مختلف مورد نیاز می‌باشد. در این پژوهش، معادلات خطوط مبنای تجربی و نظری به منظور تعیین مقادیر CWSI گیاه بادنجان در سطوح مختلف تنش آبی و شوری ارائه گردیده است. خطوط مبنا و CWSI بادنجان تحت فواصل مختلف آبیاری ( روزانه، هفتگی و دو هفته‌ای) سطوح مختلف شوری آب ( یعنی 8/0 ، 5/2، 0/5 و 0/7 دسی زیمنس بر متر ) در شرایط گلخانه و مزرعه به دست آمد. تاثیر سطوح مختلف تنش آبی و شوری بر تبخیر-تعرق کلی، عملکرد و CWSI نیز مورد مطالعه قرار گرفت. با افزایش شوری آب، کاهشی در شیب خط مبنای پایینی ( از 195/0 به 146/0 در گلخانه و از 134/0 به 098/0 مزرعه) توام با صعود خط مبنای بالایی تنش مشاهده گردید.افزایش سطوح تنش آبی به نوسانات بیشتر در مقادیر CWSI در طول فصل رشد منجر گردید. با توجه به نتایج آزمون دانکن مقادیر CWSI در هر دو محیط کشت به طور معنی داری تحت تاثیر کمبود آب و شوری می‌باشند. چکیده- شاخص تنش آبی گیاه (CWSI) یکی از متداول‌ترین شاخص‌های مبتنی بر دمای پوشش سبز، برای پایش و تعیین تنش آبی گیاهان می‌باشد. برای محاسبه CWSI حدود مبنای بالایی و پایینی منطبق بر محیط های مختلف مورد نیاز می‌باشد. در این پژوهش، معادلات خطوط مبنای تجربی و نظری به منظور تعیین مقادیر CWSI گیاه بادنجان در سطوح مختلف تنش آبی و شوری ارائه گردیده است. خطوط مبنا و CWSI بادنجان تحت فواصل مختلف آبیاری ( روزانه، هفتگی و دو هفته‌ای) سطوح مختلف شوری آب ( یعنی 8/0 ، 5/2، 0/5 و 0/7 دسی زیمنس بر متر ) در شرایط گلخانه و مزرعه به دست آمد. تاثیر سطوح مختلف تنش آبی و شوری بر تبخیر-تعرق کلی، عملکرد و CWSI نیز مورد مطالعه قرار گرفت. با افزایش شوری آب، کاهشی در شیب خط مبنای پایینی ( از 195/0 به 146/0 در گلخانه و از 134/0 به 098/0 مزرعه) توام با صعود خط مبنای بالایی تنش مشاهده گردید.افزایش سطوح تنش آبی به نوسانات بیشتر در مقادیر CWSI در طول فصل رشد منجر گردید. با توجه به نتایج آزمون دانکن مقادیر CWSI در هر دو محیط کشت به طور معنی داری تحت تاثیر کمبود آب و شوری می‌باشند.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 مقدار یون‌ها و رابطه آن با برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی در رقم‌های زیتون در پاسخ به تنش شوری مقدار یون‌ها و رابطه آن با برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی در رقم‌های زیتون در پاسخ به تنش شوری 61 70 3439 10.22099/iar.2016.3439 EN فرزانه علیایی دانشگاه صنعتی اصفهان سیروس قبادی دانشگاه صنعتی اصفهان مهدیه غلامی دانشگاه صنعتی اصفهان Journal Article 2014 04 15 چکیده- زیتون(<em>Olea europaea </em>L.)  یکی از باارزش­ترین و گسترده­ترین درختان میوه در ایران است. تغییراتی که در ثبات غشا، فتوسنتز و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدان در چهار رقم زیتون (‘دکل’، ‘شیراز’، ‘زرد’ و ‘آمیگدالیفولیا’) در اثر تنش شوری ایجادمی­شود با تأکید بر رابطه بین این ویژگی­ها و تجمع یون­های سدیم و پتاسیم مورد بررسی قرار گرفت. گیاهان در شرایط گلخانه­ای در معرض چهار تیمار  شوری (0، 100، 150 و 200 میلی مولار کلرید سدیم) قرار گرفتند. تیمار گیاهان زیتون با سطح­های بالای شوری، باعث کاهش مقدار کلروفیل نسبی برگ، فتوسنتز، تعرق و مقدار پتاسیم برگ و ریشه شد. تنش کلرید سدیم فعالیت آنزیم­های سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز را در برگ­های زیتون افزایش داد. با افزایش غلظت کلرید سدیم در خاک، غلظت یون سدیم در برگ­ها و ریشه­ها افزایش یافت. تفاوت در کارایی مکانیسم دفع یون سدیم در رقم­های زیتون مورد مطالعه، سبب تفاوت در میزان تحمل آن­ها به تنش شوری شد. رقم ‘زرد’ بدون هیچ آسیب مشهودی به سلول­ها، بیشترین تحمل را به غلظت­های بالای نمک از خود نشان داد. رابطه بین ویژگی­های مورد مطالعه در پاسخ به تنش و تجمع یون­ها در برگ­ها و ریشه­های رقم­های زیتون به طور کامل مورد بحث قرار گرفت. چکیده- زیتون(<em>Olea europaea </em>L.)  یکی از باارزش­ترین و گسترده­ترین درختان میوه در ایران است. تغییراتی که در ثبات غشا، فتوسنتز و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدان در چهار رقم زیتون (‘دکل’، ‘شیراز’، ‘زرد’ و ‘آمیگدالیفولیا’) در اثر تنش شوری ایجادمی­شود با تأکید بر رابطه بین این ویژگی­ها و تجمع یون­های سدیم و پتاسیم مورد بررسی قرار گرفت. گیاهان در شرایط گلخانه­ای در معرض چهار تیمار  شوری (0، 100، 150 و 200 میلی مولار کلرید سدیم) قرار گرفتند. تیمار گیاهان زیتون با سطح­های بالای شوری، باعث کاهش مقدار کلروفیل نسبی برگ، فتوسنتز، تعرق و مقدار پتاسیم برگ و ریشه شد. تنش کلرید سدیم فعالیت آنزیم­های سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز را در برگ­های زیتون افزایش داد. با افزایش غلظت کلرید سدیم در خاک، غلظت یون سدیم در برگ­ها و ریشه­ها افزایش یافت. تفاوت در کارایی مکانیسم دفع یون سدیم در رقم­های زیتون مورد مطالعه، سبب تفاوت در میزان تحمل آن­ها به تنش شوری شد. رقم ‘زرد’ بدون هیچ آسیب مشهودی به سلول­ها، بیشترین تحمل را به غلظت­های بالای نمک از خود نشان داد. رابطه بین ویژگی­های مورد مطالعه در پاسخ به تنش و تجمع یون­ها در برگ­ها و ریشه­های رقم­های زیتون به طور کامل مورد بحث قرار گرفت.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 اثر مالچ های نیشکری بر روی تثبیت شن های روان در خوزستان، جنوب غربی ایران اثر مالچ های نیشکری بر روی تثبیت شن های روان در خوزستان، جنوب غربی ایران 71 80 3446 10.22099/iar.2016.3446 EN تارا جمیلی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان حبیب اله نادیان دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان احسان شهبازی دانشگاه شهرکرد، Journal Article 2015 02 24 چکیده- در طول 50 سال گذشته، مالچ پاشی نفتی روشی متداول برای تثبیت شن های روان، در جنوب غربی ایران (استان خوزستان) بوده است. با این حال، نگرانی ها در مورد انتشار فلزات سنگین از مالچ نفتی، منجر به تحقیق در زمینه مالچ های جایگزینی شده است که توانایی تثبیت شن های روان را بدون خطرات زیست محیطی داشته باشند. هدف از این پژوهش امکان استفاده از ضایعات نیشکر برای تولید مالچ سازگار با محیط زیست می باشد. ویناس، فیلترکیک و خاک رسی در منطقه نزدیک به شن های روان جهت تولید مالچ های نیشکری در مقایسه با روش سنتی مالچ پاشی نفتی مورد استفاده قرار گرفتند. ویناس، فیلترکیک و خاک رسی به روش آزمون و خطا با مقدار مشخصی آب مخلوط گردیده اند و بر روی شن روان پاشیده شده اند. تنش برشی سطح خاک، مقاومت فروروی، مقاومت برشی سطح خاک و فرسایش پذیری تیمارهای انتخابی به ترتیب با دستگاه پره برشی، نفوذ سنج دستی، دستگاه برش سطحی ژانگ و تونل باد اندازه گیری شدند. تیمارها به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با فاکتورهایی که شامل نوع مالچ (هفت نوع مالچ نیشکری و یک مالچ سنتی نفتی)، ضخامت (یک و دو لایه)، و بارش (باران و بدون بارن) انجام شد. نتایج نشان داده است که مقاومت برشی و مقاومت فروروی با ضخامت افزایش یافتند؛ میانگین مقادیر مقاومت برشی و فروروی اندازه گیری شده در تیمار دو لایه به ترتیب 27/1 – 33/1 و 13/1 – 15/1 برابر بیشتر از تیمار یک لایه بودند. افزایش مقدار ضایعات نیشکر به طور چشمگیری مقادیر مقاومت برشی و فروروی را افزایش داد. غلظت های بیشتر از مواد آلی، کربنات کلسیم و الکترولیت در مالچ های نیشکری باعث پیوند ذرات خاک و افزایش مقاومت برشی و فروروی می گردد. مالچ نفتی کمترین مقاومت برشی و بیشترین مقاومت فروروی را داشت. که می تواند به دلیل ویسکوزیته کمتر مالچ نفتی نسبت به مالچ های نیشکری باشد که به راحتی در شن های روان نفوذ می نماید. چکیده- در طول 50 سال گذشته، مالچ پاشی نفتی روشی متداول برای تثبیت شن های روان، در جنوب غربی ایران (استان خوزستان) بوده است. با این حال، نگرانی ها در مورد انتشار فلزات سنگین از مالچ نفتی، منجر به تحقیق در زمینه مالچ های جایگزینی شده است که توانایی تثبیت شن های روان را بدون خطرات زیست محیطی داشته باشند. هدف از این پژوهش امکان استفاده از ضایعات نیشکر برای تولید مالچ سازگار با محیط زیست می باشد. ویناس، فیلترکیک و خاک رسی در منطقه نزدیک به شن های روان جهت تولید مالچ های نیشکری در مقایسه با روش سنتی مالچ پاشی نفتی مورد استفاده قرار گرفتند. ویناس، فیلترکیک و خاک رسی به روش آزمون و خطا با مقدار مشخصی آب مخلوط گردیده اند و بر روی شن روان پاشیده شده اند. تنش برشی سطح خاک، مقاومت فروروی، مقاومت برشی سطح خاک و فرسایش پذیری تیمارهای انتخابی به ترتیب با دستگاه پره برشی، نفوذ سنج دستی، دستگاه برش سطحی ژانگ و تونل باد اندازه گیری شدند. تیمارها به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با فاکتورهایی که شامل نوع مالچ (هفت نوع مالچ نیشکری و یک مالچ سنتی نفتی)، ضخامت (یک و دو لایه)، و بارش (باران و بدون بارن) انجام شد. نتایج نشان داده است که مقاومت برشی و مقاومت فروروی با ضخامت افزایش یافتند؛ میانگین مقادیر مقاومت برشی و فروروی اندازه گیری شده در تیمار دو لایه به ترتیب 27/1 – 33/1 و 13/1 – 15/1 برابر بیشتر از تیمار یک لایه بودند. افزایش مقدار ضایعات نیشکر به طور چشمگیری مقادیر مقاومت برشی و فروروی را افزایش داد. غلظت های بیشتر از مواد آلی، کربنات کلسیم و الکترولیت در مالچ های نیشکری باعث پیوند ذرات خاک و افزایش مقاومت برشی و فروروی می گردد. مالچ نفتی کمترین مقاومت برشی و بیشترین مقاومت فروروی را داشت. که می تواند به دلیل ویسکوزیته کمتر مالچ نفتی نسبت به مالچ های نیشکری باشد که به راحتی در شن های روان نفوذ می نماید.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 تاثیر تنش خشکی در مراحل مختلف نموی بر روابط آبی، تراکم روزنه و تغییرات کیفی کلزا (Brassica napus L.) تاثیر تنش خشکی در مراحل مختلف نموی بر روابط آبی، تراکم روزنه و تغییرات کیفی کلزا (Brassica napus L.) 81 90 3452 10.22099/iar.2016.3452 EN فریبرز شکاری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه ویدا سلطانی بند دانشگاه مراغه عبداله جوانمرد دانشگاه مراغه امین عباسی دانشگاه مراغه Journal Article 2015 02 24 چکیده- به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر روابط آبی، تراکم روزنه، محتوای کلروفیل و عملکرد کلزا، آزمایشی در چهار سطح تنش خشکی: L₁ (آبیاری کامل در حد گنجایش زراعی)، L₂ (70 درصد میزان آب در دسترس)، L₃ (50 درصد میزان آب در دسترس)، L₄ (30 درصد میزان آب در دسترس) و در سه مرحله رشدی: ساقه‌روی (T₁)، گلدهی (T₂) و خورجین‌بندی (T₃) به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که کمترین مقدار محتوای آب و پتانسیل آب برگ در تیمار 30 درصد میزان آب در دسترس و دوره خورجین‌بندی بدست آمد. بیشترین کارآیی مصرف آب در زمان گلدهی و خورجین‌بندی با 70 درصد میزان آب در دسترس مشاهده شد. علاوه بر این، نتایج به دست آمده نشان داد که روزنه‌ها فقط تحت تاثیر تنش خشکی قرار گرفت و بالاترین تراکم روزنه در تیمار 30 درصد میزان آب قابل دسترس مشاهده شد. کمترین مقادیر کلروفیل <em>a</em>، <em>b</em> و کلروفیل کل در ترکیب تیماری تنش خشکی شدید (30 درصد آب قابل دسترس) و مرحله خورجین‌بندی مشاهده گردید که نسبت به تیمار آبیاری کامل کاهشی در حدود 59، 67 و 62 درصد را نشان داد. به همین ترتیب، پایین‌ترین مقدار عملکرد در همین تیمار مشاهده شد. به طوری‌که، کاهش عملکرد دانه در تیمار 30 درصد آب در دسترس در مرحله خورجین بندی 2/46 درصد بود. محتوای پروتئین دانه به واسطه تنش خشکی تحت تاثیر قرار گرفت به گونه‌ای که کاهش مقدار آب در دسترس به کاهش مقدار پروتئین منجر شد. این درحالی بود که، درصد روغن دانه‌ها نیز تحت تاثیر تنش خشکی قرار گرفت به طوری که بیشترین تأثیر تنش خشکی شدید بر درصد روغن در مرحله گلدهی بود. در نتیجه می‌توان بیان کرد که تنش خشکی شدید باعث کاهش مقادیر کلروفیل های <em>a</em>، <em>b</em>، کلروفیل کل، پروتئین، درصد روغن و عملکرد گردید. چکیده- به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر روابط آبی، تراکم روزنه، محتوای کلروفیل و عملکرد کلزا، آزمایشی در چهار سطح تنش خشکی: L₁ (آبیاری کامل در حد گنجایش زراعی)، L₂ (70 درصد میزان آب در دسترس)، L₃ (50 درصد میزان آب در دسترس)، L₄ (30 درصد میزان آب در دسترس) و در سه مرحله رشدی: ساقه‌روی (T₁)، گلدهی (T₂) و خورجین‌بندی (T₃) به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که کمترین مقدار محتوای آب و پتانسیل آب برگ در تیمار 30 درصد میزان آب در دسترس و دوره خورجین‌بندی بدست آمد. بیشترین کارآیی مصرف آب در زمان گلدهی و خورجین‌بندی با 70 درصد میزان آب در دسترس مشاهده شد. علاوه بر این، نتایج به دست آمده نشان داد که روزنه‌ها فقط تحت تاثیر تنش خشکی قرار گرفت و بالاترین تراکم روزنه در تیمار 30 درصد میزان آب قابل دسترس مشاهده شد. کمترین مقادیر کلروفیل <em>a</em>، <em>b</em> و کلروفیل کل در ترکیب تیماری تنش خشکی شدید (30 درصد آب قابل دسترس) و مرحله خورجین‌بندی مشاهده گردید که نسبت به تیمار آبیاری کامل کاهشی در حدود 59، 67 و 62 درصد را نشان داد. به همین ترتیب، پایین‌ترین مقدار عملکرد در همین تیمار مشاهده شد. به طوری‌که، کاهش عملکرد دانه در تیمار 30 درصد آب در دسترس در مرحله خورجین بندی 2/46 درصد بود. محتوای پروتئین دانه به واسطه تنش خشکی تحت تاثیر قرار گرفت به گونه‌ای که کاهش مقدار آب در دسترس به کاهش مقدار پروتئین منجر شد. این درحالی بود که، درصد روغن دانه‌ها نیز تحت تاثیر تنش خشکی قرار گرفت به طوری که بیشترین تأثیر تنش خشکی شدید بر درصد روغن در مرحله گلدهی بود. در نتیجه می‌توان بیان کرد که تنش خشکی شدید باعث کاهش مقادیر کلروفیل های <em>a</em>، <em>b</em>، کلروفیل کل، پروتئین، درصد روغن و عملکرد گردید.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 ارزیابی و مقایسه روش های ترکیبی به منظور پیش بینی تبخیر-تعرق گیاه سیر ارزیابی و مقایسه روش های ترکیبی به منظور پیش بینی تبخیر-تعرق گیاه سیر 91 100 3507 10.22099/iar.2016.3507 EN معصومه فراستی دانشگاه رازی، امید بهمنی دانشگاه بوعلی سینا، جواد سجادی دانشگاه گنبد کاووس Journal Article 2014 12 06 چکیده- روش­های زیادی برای تخمین تبخیر-تعرق وجود دارد که نتایج آن­ها در مناطق مختلف، متفاوت است. در این تحقیق ابتدا تبخیر-تعرق گیاه سیر توسط لایسیمتر اندازه­گیری شد و با 13 روش مختلف مقایسه گردید تا بهترین روابط تعیین گردد. هدف اصلی این تحقیق بررسی توانایی روش­های ترکیبی به منظور بهبود دقت تخمین می­باشد. نتایج نشان داد 5 روش پنمن فائو، پنمنASCE ، پنمن کیمبرلی، پنمن و بلانی کریدل دارای بیشترین دقت در تخمین تبخیر-تعرق می‌باشند. نتایج این 5 روش توسط 3 روش ترکیبی میانگین حسابی(C-SAM)، رگرسیون خطی و فازی-عصبی(C-ANFIS) با یکدیگر ترکیب شدند.نتایج این 5 روش با استفاده از سه روش ترکیبی میانگین حسابی، رگرسیون خطی(C-MLR) و فازی-عصبی با یکدیگر ترکیب شدند<em>. </em>مقایسه نتایج در مرحله صحت‌سنجی نشان داد اگرچه روش میانگین حسابی از رابطه‌ی ساده‌تری نسبت به رگرسیون خطی استفاده می‌نماید اما نتایج آن از رگرسیون خطی بهتر می‌باشد. به طور کلی دو روش ترکیبی میانگین حسابی و رگرسیون خطی نتایج را نسبت به بهترین روش تخمین تبخیر-تعرق (پنمن فائو) به مقدار قابل توجهی بهبود نمی‌دهد اما روش ترکیبی فازی-عصبی تبخیر-تعرق را بهتر از روش­های دیگر تخمین می­زند. بر مبنای نتایج این تحقیق روش ترکیبی عصبی-فازی به منظور پیش‌بینی تبخیر-تعرق پیشنهاد می‌گردد. چکیده- روش­های زیادی برای تخمین تبخیر-تعرق وجود دارد که نتایج آن­ها در مناطق مختلف، متفاوت است. در این تحقیق ابتدا تبخیر-تعرق گیاه سیر توسط لایسیمتر اندازه­گیری شد و با 13 روش مختلف مقایسه گردید تا بهترین روابط تعیین گردد. هدف اصلی این تحقیق بررسی توانایی روش­های ترکیبی به منظور بهبود دقت تخمین می­باشد. نتایج نشان داد 5 روش پنمن فائو، پنمنASCE ، پنمن کیمبرلی، پنمن و بلانی کریدل دارای بیشترین دقت در تخمین تبخیر-تعرق می‌باشند. نتایج این 5 روش توسط 3 روش ترکیبی میانگین حسابی(C-SAM)، رگرسیون خطی و فازی-عصبی(C-ANFIS) با یکدیگر ترکیب شدند.نتایج این 5 روش با استفاده از سه روش ترکیبی میانگین حسابی، رگرسیون خطی(C-MLR) و فازی-عصبی با یکدیگر ترکیب شدند<em>. </em>مقایسه نتایج در مرحله صحت‌سنجی نشان داد اگرچه روش میانگین حسابی از رابطه‌ی ساده‌تری نسبت به رگرسیون خطی استفاده می‌نماید اما نتایج آن از رگرسیون خطی بهتر می‌باشد. به طور کلی دو روش ترکیبی میانگین حسابی و رگرسیون خطی نتایج را نسبت به بهترین روش تخمین تبخیر-تعرق (پنمن فائو) به مقدار قابل توجهی بهبود نمی‌دهد اما روش ترکیبی فازی-عصبی تبخیر-تعرق را بهتر از روش­های دیگر تخمین می­زند. بر مبنای نتایج این تحقیق روش ترکیبی عصبی-فازی به منظور پیش‌بینی تبخیر-تعرق پیشنهاد می‌گردد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 مقایسه الگوریتم ژنتیک و روش خود توضیح با وقفه‏های گسترده در مقایسه الگوریتم ژنتیک و روش خود توضیح با وقفه‏های گسترده در 101 107 3525 10.22099/iar.2016.3525 EN سمانه نگارچی بخش اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ج. ا. ایران محمد رضا زارع مهرجردی دانشگاه شهید باهنر کرمان حسین مهرابی بشرآبادی دانشگاه شهید باهنر کرمان حسین نظام‏آبادی پور دانشگاه شهید باهنر کرمان Journal Article 2012 11 10 چکیده- امروزه دستیابی به رشد اقتصادی از راه ارتقای بهره‏وری، از مهم‏ترین هدف‏های اقتصادی کشورها بشمار می‏آید با توجه به نقش مهم بهره‏وری در تصمیم‏گیری‏ها و برنامه‏ریزی‏های آینده، باید مقادیر دقیقی از این شاخص در اختیار داشت. در این مطالعه به منظور اندازه‏گیری دقیق بهره‏وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی، از  دو روش ARDL و الگوریتم ژنتیک طی دوره زمانی 86-1356 استفاده شده است. نتایج مقایسه‏ی این دو روش حاکیازآناستکه روش الگوریتم ژنتیک نسبت به روش ARDL از کارایی بسیار بالایی برخوردار است. همچنین نتایج حاصل از اندازه‏گیری بهره‏وری کل عوامل تولید ، نشان دهنده صعودی بودن روند آن تا سال1370 و از آن بعد روند نزولی ملایمی داشته است. همچنین رشد بهره‏وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی ایران طی دوره مورد بررسی نوسانات زیادی داشته است و میانگین سالانه رشد بهره‏وری در این بخش طی دوره مورد بررسی 16/0- می‏باشد. پس لازم است بر استفاده بهینه‏تر از نهاده‏های موجود و ترکیب مناسبتر آنها و افزایش بهره‏وری در بخش کشاورزی تأکید داشت. چکیده- امروزه دستیابی به رشد اقتصادی از راه ارتقای بهره‏وری، از مهم‏ترین هدف‏های اقتصادی کشورها بشمار می‏آید با توجه به نقش مهم بهره‏وری در تصمیم‏گیری‏ها و برنامه‏ریزی‏های آینده، باید مقادیر دقیقی از این شاخص در اختیار داشت. در این مطالعه به منظور اندازه‏گیری دقیق بهره‏وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی، از  دو روش ARDL و الگوریتم ژنتیک طی دوره زمانی 86-1356 استفاده شده است. نتایج مقایسه‏ی این دو روش حاکیازآناستکه روش الگوریتم ژنتیک نسبت به روش ARDL از کارایی بسیار بالایی برخوردار است. همچنین نتایج حاصل از اندازه‏گیری بهره‏وری کل عوامل تولید ، نشان دهنده صعودی بودن روند آن تا سال1370 و از آن بعد روند نزولی ملایمی داشته است. همچنین رشد بهره‏وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی ایران طی دوره مورد بررسی نوسانات زیادی داشته است و میانگین سالانه رشد بهره‏وری در این بخش طی دوره مورد بررسی 16/0- می‏باشد. پس لازم است بر استفاده بهینه‏تر از نهاده‏های موجود و ترکیب مناسبتر آنها و افزایش بهره‏وری در بخش کشاورزی تأکید داشت.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 34 2 2016 01 21 مطالعه اثرات استفاده از شیرابه تیمار شده پسماند زباله شهری و زئولیت برخاکها مطالعه اثرات استفاده از شیرابه تیمار شده پسماند زباله شهری و زئولیت برخاکها 109 116 3533 10.22099/iar.2016.3533 EN حسین میر سید حسینی گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج ، ج. ا. ایران رسول کریمی گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج ، ج. ا. ایران سپیده باقری گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج ، ج. ا. ایران حسن طباطبایی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهر کرد، شهر کرد، ج. ا. ایران Journal Article 2014 09 29 چکیده- همانطور که جمعیت جهان در حال رشد بوده و شهر نشینی و رفاه افزایش یافته ، تولید زباله نیز به شدت در حال افزایش می باشد. استفاده مجدد ازفاضلاب به عنوان یک راهکار برای کاهش کمبود آب، بهبود تولید محصول و پایداری محیط زیست شناخته شده است. به جهت بررسی این مسئله، آزمایش ستون خاک براساس طرح بلوک تصادفی فاکتوریل 3×3 شامل سه تیمار جاذب (شیرابه بدون پیش تصفیه (L₁)، شیرابه  عبور نموده از پوسته برنج (L₂)، شیرابه عبور نموده از کربن فعال (L₃)) و سه سطح زئولیت (0، 5 و 10 % وزنی خاک)  انجام پذیرفت. حجم آب زهکشی شده در طول آزمایش کاهش یافت. کاربرد سطح 5% زئولیت کارایی برداشت خاک را می تواند بهبود بخشد و اثر مثبتی بر کیفیت زه آب دارد. همچنان که به صورت تغییرات در EC, Na⁺, Ca²⁺+Mg²⁺Cl^-(تا 22%، 15%، 24%، %15 کاهش یافته) و فسفر کل (تا 12% افزایش یافته) در تیمار شیرابه نشان داده شده است. اما افزودن 10%  زئولیت تفاوت معنی داری نداشت (05/0p<). جاذب های مورد استفاده در این آزمایش اثر معنی داری بر پارامتر هایی مانند N-NH₄⁺, SAR، فسفر کل و مقدار سدیم داشتند. تغییرات در اغلب پارامترها در تیمار L₃از نظر آماری به طور معنی دار (05/0p <) در مقایسه با دیگر شیرابه ها (( N-NH₄⁺(40%) و فسفر کل (33%)  بیشتر و Ca²⁺+Mg²⁺(3/14%) و سدیم (14%) کمتر) متفاوت بود، که نشان دهنده افزایش کارایی جاذب ناشی از فعال سازی پوسته برنج می باشد. کاربرد زئولیت می تواند کارایی برداشت خاک را برای تیمار شیرابه بهبود بخشد، اما سطوح کاربرد بسته به خاک و نوع زئولیت متفاوت خواهد چکیده- همانطور که جمعیت جهان در حال رشد بوده و شهر نشینی و رفاه افزایش یافته ، تولید زباله نیز به شدت در حال افزایش می باشد. استفاده مجدد ازفاضلاب به عنوان یک راهکار برای کاهش کمبود آب، بهبود تولید محصول و پایداری محیط زیست شناخته شده است. به جهت بررسی این مسئله، آزمایش ستون خاک براساس طرح بلوک تصادفی فاکتوریل 3×3 شامل سه تیمار جاذب (شیرابه بدون پیش تصفیه (L₁)، شیرابه  عبور نموده از پوسته برنج (L₂)، شیرابه عبور نموده از کربن فعال (L₃)) و سه سطح زئولیت (0، 5 و 10 % وزنی خاک)  انجام پذیرفت. حجم آب زهکشی شده در طول آزمایش کاهش یافت. کاربرد سطح 5% زئولیت کارایی برداشت خاک را می تواند بهبود بخشد و اثر مثبتی بر کیفیت زه آب دارد. همچنان که به صورت تغییرات در EC, Na⁺, Ca²⁺+Mg²⁺Cl^-(تا 22%، 15%، 24%، %15 کاهش یافته) و فسفر کل (تا 12% افزایش یافته) در تیمار شیرابه نشان داده شده است. اما افزودن 10%  زئولیت تفاوت معنی داری نداشت (05/0p<). جاذب های مورد استفاده در این آزمایش اثر معنی داری بر پارامتر هایی مانند N-NH₄⁺, SAR، فسفر کل و مقدار سدیم داشتند. تغییرات در اغلب پارامترها در تیمار L₃از نظر آماری به طور معنی دار (05/0p <) در مقایسه با دیگر شیرابه ها (( N-NH₄⁺(40%) و فسفر کل (33%)  بیشتر و Ca²⁺+Mg²⁺(3/14%) و سدیم (14%) کمتر) متفاوت بود، که نشان دهنده افزایش کارایی جاذب ناشی از فعال سازی پوسته برنج می باشد. کاربرد زئولیت می تواند کارایی برداشت خاک را برای تیمار شیرابه بهبود بخشد، اما سطوح کاربرد بسته به خاک و نوع زئولیت متفاوت خواهد