دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 مروری بر تخمین شاخص برداشت در مدل سازی گیاهی مروری بر تخمین شاخص برداشت در مدل سازی گیاهی 1 8 5455 10.22099/iar.2019.5455 EN علی شعبانی گروه علوم و مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ج. ا. ایران علیرضا سپاس خواه گروه آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2017 06 03 شاخص برداشت، نسبت محصول دانه به وزن ماده خشک گیاه، یک پارامتر مهم برای تخمین محصول دانه در بسیاری از مدلهای گیاهی است. در این مطالعه، در مورد اهمیت شاخص برداشت، تعریف، متغیر بودن و روشهای تخمین آن در مدل های گیاهی بحث شده است. روش‌های تخمین شاخص برداشت به دو دسته تقسیم‌‌بندی می‌‌گردند. 1) روش‌‌های کامل: روش‌‌هایی که به صورت پویا مقدار شاخص برداشت را از زمان شروع رشد دانه تا رسیدگی کامل تخمین می‌‌زنند. 2) روش‌‌‌های ساده: روش‌‌‌هایی که مقدار شاخص برداشت نهایی را در زمان رسیدگی دانه تخمین می‌‌‌زنند. شاخص برداشت ویژگی است که تحت تاثیر بسیاری از عوامل محیطی و خصوصیات ژنوتیپ گیاه قرار دارد. رطوبت خاک یا مکش آب خاک در طول فصل رشد، مواد مغذی خاک، عمق آب زیر زمینی، دمای بالای هوا، تراکم گیاهی و شوری آب آبیاری از عوامل محیطی هستند که بر شاخص برداشت گیاه موثر می‌‌‌باشند. بنابراین در همه مدلهایی که از شاخص برداشت جهت تخمین محصول استفاده می‌شود – هم مدل های کامل مانند مدل AquaCrop و هم مدل های ساده- با تغییر ژنوتیپ یا رقم، عوامل محیطی و غیر محیطی معادلات تخمین شاخص برداشت می‌بایست واسنجی گردند. شاخص برداشت، نسبت محصول دانه به وزن ماده خشک گیاه، یک پارامتر مهم برای تخمین محصول دانه در بسیاری از مدلهای گیاهی است. در این مطالعه، در مورد اهمیت شاخص برداشت، تعریف، متغیر بودن و روشهای تخمین آن در مدل های گیاهی بحث شده است. روش‌های تخمین شاخص برداشت به دو دسته تقسیم‌‌بندی می‌‌گردند. 1) روش‌‌های کامل: روش‌‌هایی که به صورت پویا مقدار شاخص برداشت را از زمان شروع رشد دانه تا رسیدگی کامل تخمین می‌‌زنند. 2) روش‌‌‌های ساده: روش‌‌‌هایی که مقدار شاخص برداشت نهایی را در زمان رسیدگی دانه تخمین می‌‌‌زنند. شاخص برداشت ویژگی است که تحت تاثیر بسیاری از عوامل محیطی و خصوصیات ژنوتیپ گیاه قرار دارد. رطوبت خاک یا مکش آب خاک در طول فصل رشد، مواد مغذی خاک، عمق آب زیر زمینی، دمای بالای هوا، تراکم گیاهی و شوری آب آبیاری از عوامل محیطی هستند که بر شاخص برداشت گیاه موثر می‌‌‌باشند. بنابراین در همه مدلهایی که از شاخص برداشت جهت تخمین محصول استفاده می‌شود – هم مدل های کامل مانند مدل AquaCrop و هم مدل های ساده- با تغییر ژنوتیپ یا رقم، عوامل محیطی و غیر محیطی معادلات تخمین شاخص برداشت می‌بایست واسنجی گردند.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 تحلیل سامانه اطلاعات جغرافیایی به منظور ارزیابی آسیب پذیری خشکسالی دراستان خوزستان ایران با استفاده از شاخص بارش استاندارد تحلیل سامانه اطلاعات جغرافیایی به منظور ارزیابی آسیب پذیری خشکسالی دراستان خوزستان ایران با استفاده از شاخص بارش استاندارد 9 16 5291 10.22099/iar.2019.5291 EN مسعود مسعودی گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ج. ا. ایران مریم الهایی سحر گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2017 05 16 شاخص خشکسالی بارش استاندارد بطور گسترده‌ای برای برآورد مناسب شدت، بزرگی و محدوده مکانی خشکسالی‌ها بکار گرفته می‌شود. هدف از این مطالعه، تجزیه و تحلیل الگوی مکانی خشکسالی با استفاده از شاخص SPI بود. در این مقاله، الگوهای خطر خشکسالی در استان خوزستان با توجه به داده‌های 17 ایستگاه هواشناسی مورد بررسی قرار گرفت. محدوده تحت تاثیر هر ایستگاه با استفاده از روش تیسن مشخص شد. سپس نسبت به تهیه یک مدل جدید خطر خشکسالی با استفاده از GIS مبادرت شد. سه معیار خشکسالی برای تعریف مناطق آسیب پذیر، مطالعه و در نظر گرفته شد. معیارهای خطر خشکسالی که در مدل فعلی استفاده شد شامل حداکثر شدت خشکسالی در دوره، روند خشکسالی، و حداکثر تعداد پی‌در‌پی سال‌های خشک است. هر یک از شاخص‌های آسیب‌پذیری نقشه‌سازی شدند و همچنین این نقشه‌ها به‌عنوان یک نقشه خطر نهایی به 5 کلاس خطر خشکسالی شامل بدون خطر، خطر خفیف، متوسط، شدید و بسیار شدید طبقه بندی شدند. نقشه نهایی آسیب‌پذیری خشکسالی با تلفیق سه نقشه معیار در GIS تهیه شد و طبقات خطر نهایی بر اساس امتیاز خطر که با توجه شاخص‌های اصلی تعیین شد، مشخص شدند. نقشه آسیب‌پذیری نهایی نشان می‌دهد که مناطق با خطر شدید (29 درصد از استان) که در بخش‌های شمالی و مرکزی منطقه مورد مطالعه مشاهده می‌‌شود، بسیار گسترده@تر از مناطق تحت کلاس خطر کم است. اگرچه تقریبا بیش از نیمی از استان (64٪) در کلاس خطر متوسط خشکسالی تعیین شد. شاخص خشکسالی بارش استاندارد بطور گسترده‌ای برای برآورد مناسب شدت، بزرگی و محدوده مکانی خشکسالی‌ها بکار گرفته می‌شود. هدف از این مطالعه، تجزیه و تحلیل الگوی مکانی خشکسالی با استفاده از شاخص SPI بود. در این مقاله، الگوهای خطر خشکسالی در استان خوزستان با توجه به داده‌های 17 ایستگاه هواشناسی مورد بررسی قرار گرفت. محدوده تحت تاثیر هر ایستگاه با استفاده از روش تیسن مشخص شد. سپس نسبت به تهیه یک مدل جدید خطر خشکسالی با استفاده از GIS مبادرت شد. سه معیار خشکسالی برای تعریف مناطق آسیب پذیر، مطالعه و در نظر گرفته شد. معیارهای خطر خشکسالی که در مدل فعلی استفاده شد شامل حداکثر شدت خشکسالی در دوره، روند خشکسالی، و حداکثر تعداد پی‌در‌پی سال‌های خشک است. هر یک از شاخص‌های آسیب‌پذیری نقشه‌سازی شدند و همچنین این نقشه‌ها به‌عنوان یک نقشه خطر نهایی به 5 کلاس خطر خشکسالی شامل بدون خطر، خطر خفیف، متوسط، شدید و بسیار شدید طبقه بندی شدند. نقشه نهایی آسیب‌پذیری خشکسالی با تلفیق سه نقشه معیار در GIS تهیه شد و طبقات خطر نهایی بر اساس امتیاز خطر که با توجه شاخص‌های اصلی تعیین شد، مشخص شدند. نقشه آسیب‌پذیری نهایی نشان می‌دهد که مناطق با خطر شدید (29 درصد از استان) که در بخش‌های شمالی و مرکزی منطقه مورد مطالعه مشاهده می‌‌شود، بسیار گسترده@تر از مناطق تحت کلاس خطر کم است. اگرچه تقریبا بیش از نیمی از استان (64٪) در کلاس خطر متوسط خشکسالی تعیین شد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 بررسی عوامل مؤثر بر نگرش کشاورزان پسته‌کار ایران به خصوصی‌سازی فعالیت‌های ترویج کشاورزی: مورد مطالعه استان کرمان بررسی عوامل مؤثر بر نگرش کشاورزان پسته‌کار ایران به خصوصی‌سازی فعالیت‌های ترویج کشاورزی: مورد مطالعه استان کرمان 17 24 5516 10.22099/iar.2018.27090.1258 EN نامدار راضیه گروه آموزش و ترویج کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز- شیراز ج. ا. ایران آرمان بخشی جهرمی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2017 10 27 ترویج کشاورزی به‌عنوان یک نظام آموزشی خارج از مدرسه، یکی از ابزارهای توسعه کشاورزی است که بر سرمایه‌های انسانی تکیه دارد. ناکارائی نظام دولتی از یکسو و مشکلات مدیریتی و اعتباری از سوی دیگر و مضاف بر آن بیتوجهی به نیازهای واقعی بهره‌ برداران در برنامهریزیها، متولیان امر را مصمم به واگذاری امور اجرائی به بخش خصوصی و کاهش تصدی‌گری دولت نموده است. تحقیق حاضر در استان کرمان به عنوان رتبه نخست تولید پسته ایران، با هدف بررسی نگرش پستهکاران به خدمات خصوصی ترویج انجام شد. از پرسشنامه به‌عنوان ابزار تحقیق برای جمعآوری دادهها استفاده گردید. روائی صوری آن توسط کارشناسان ترویج تأیید شد و به روش کرونباخ آلفا، پایائی شاخصهای آن بین 80/0 تا 89/0 محاسبه گردید. جمعیت مورد مطالعه شامل پستهکاران پنج شهرستان پسته خیز استان کرمان شامل رفسنجان، سیرجان، زرند، کرمان و راور بود. روش نمونهگیری بصورت نمونهگیری خوشهای تصادفی بوده و حجم نمونه 382 نفر تعیین شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل متعددی همانند سطح تحصیلات، شرکت در فعالیتهای ترویجی، نوپذیری، عضویت در تشکل‌ها، جهان‌شهری بودن، نگرش مثبت نسبت به دانش و اطلاعات، بکارگیری منابع متعدد اطلاعات، عملکرد تولید پسته در هکتار، مساحت باغ پسته و رضایت از مشاوران خصوصی با نگرش نسبت به خصوصیسازی خدمات ترویج کشاورزی ارتباط دارند. همچنین میزان مشارکت در فعالیت های ترویج و نگرش نسبت به ترویج دولتی توانستند 8/24 درصد از تغییرات در نگرش نسبت به خصوصی‌سازی ترویج را تبیین نمایند. ترویج کشاورزی به‌عنوان یک نظام آموزشی خارج از مدرسه، یکی از ابزارهای توسعه کشاورزی است که بر سرمایه‌های انسانی تکیه دارد. ناکارائی نظام دولتی از یکسو و مشکلات مدیریتی و اعتباری از سوی دیگر و مضاف بر آن بیتوجهی به نیازهای واقعی بهره‌ برداران در برنامهریزیها، متولیان امر را مصمم به واگذاری امور اجرائی به بخش خصوصی و کاهش تصدی‌گری دولت نموده است. تحقیق حاضر در استان کرمان به عنوان رتبه نخست تولید پسته ایران، با هدف بررسی نگرش پستهکاران به خدمات خصوصی ترویج انجام شد. از پرسشنامه به‌عنوان ابزار تحقیق برای جمعآوری دادهها استفاده گردید. روائی صوری آن توسط کارشناسان ترویج تأیید شد و به روش کرونباخ آلفا، پایائی شاخصهای آن بین 80/0 تا 89/0 محاسبه گردید. جمعیت مورد مطالعه شامل پستهکاران پنج شهرستان پسته خیز استان کرمان شامل رفسنجان، سیرجان، زرند، کرمان و راور بود. روش نمونهگیری بصورت نمونهگیری خوشهای تصادفی بوده و حجم نمونه 382 نفر تعیین شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل متعددی همانند سطح تحصیلات، شرکت در فعالیتهای ترویجی، نوپذیری، عضویت در تشکل‌ها، جهان‌شهری بودن، نگرش مثبت نسبت به دانش و اطلاعات، بکارگیری منابع متعدد اطلاعات، عملکرد تولید پسته در هکتار، مساحت باغ پسته و رضایت از مشاوران خصوصی با نگرش نسبت به خصوصیسازی خدمات ترویج کشاورزی ارتباط دارند. همچنین میزان مشارکت در فعالیت های ترویج و نگرش نسبت به ترویج دولتی توانستند 8/24 درصد از تغییرات در نگرش نسبت به خصوصی‌سازی ترویج را تبیین نمایند.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 شبکه عصبی مصنوعی هدایت هیدرولیکی معادله فلیپ ضریب جذب نفوذ آب شبکه عصبی مصنوعی هدایت هیدرولیکی معادله فلیپ ضریب جذب نفوذ آب 25 36 5472 10.22099/iar.2019.5472 EN نازنین ابریشمی شیرازی بخش مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران علیرضا سپاسخواه بخش مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2017 08 15 نفوذپذیری آب در خاک یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فیزیکی خاک است. روش‌های تجربی تعیین معادله‌های نفوذ، نیازمند انجام آزمایش‌های زمان بر و پرهزینه است، لذا در این پژوهش از روش غیرمستقیم شبکه عصبی مصنوعی برای تخمین مقادیر ضریب جذب (S) و فاکتور انتقال(A) معادله فیلیپ استفاده شد. ساختارهای مختلف شبکه عصبی مصنوعی متشکل از الگوریتم های آموزش TrainLM و TrainBR و توابع انتقال لوگ سیگموئید و تانژانت سیگموئید برای لایه‌های میانی و تابع تبدیل خطی برای لایه خروجی و ترکیبات متفاوتی از ورودی‌ها، شامل مقادیر نفوذ تجمعی و زمان‌های مربوط به هرکدام، به‌عنوان ورودی ثابت و درصد شن، درصد سیلت، درصد رس، چگالی ظاهری و ماده آلی به عنوان ورودی‌های متغیر، برای 30 نقطه در دانشکده کشاورزی واقع در منطقه باجگاه بررسی گردید. برای تخمین ضریب جذب بهترین ساختار دارای دو لایه مخفی و 3 ورودی (درصد شن، درصد سیلت و درصد رس) با دو نرون در لایه اول و سه نرون در لایه دوم و الگوریتم آموزش TrainLM بود. برای تخمین فاکتور انتقال بهترین ساختار دارای دو لایه مخفی و 5 ورودی (چگالی ظاهری، مقدار ماده آلی، درصد شن، درصد سیلت و درصد رس) با دو نرون در لایه اول و سه نرون در لایه دوم و الگوریتم آموزش Train BR بود. افزایش تعداد لایه‌های مخفی و تعداد ورودی‌ها تاثیر به سزایی در بهبود نتیجه داشت و شبکه عصبی در تخمین مقادیر فاکتور انتقال عملکرد بسیار بهتری نسبت به ضریب جذب را نشان داد. مقدار ضریب تعیین (R2) نشان داد که پیشبینی های شبکه عصبی برای A (% 6/84) بهتر از S (% 5/77) می‌‌باشد. نفوذپذیری آب در خاک یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فیزیکی خاک است. روش‌های تجربی تعیین معادله‌های نفوذ، نیازمند انجام آزمایش‌های زمان بر و پرهزینه است، لذا در این پژوهش از روش غیرمستقیم شبکه عصبی مصنوعی برای تخمین مقادیر ضریب جذب (S) و فاکتور انتقال(A) معادله فیلیپ استفاده شد. ساختارهای مختلف شبکه عصبی مصنوعی متشکل از الگوریتم های آموزش TrainLM و TrainBR و توابع انتقال لوگ سیگموئید و تانژانت سیگموئید برای لایه‌های میانی و تابع تبدیل خطی برای لایه خروجی و ترکیبات متفاوتی از ورودی‌ها، شامل مقادیر نفوذ تجمعی و زمان‌های مربوط به هرکدام، به‌عنوان ورودی ثابت و درصد شن، درصد سیلت، درصد رس، چگالی ظاهری و ماده آلی به عنوان ورودی‌های متغیر، برای 30 نقطه در دانشکده کشاورزی واقع در منطقه باجگاه بررسی گردید. برای تخمین ضریب جذب بهترین ساختار دارای دو لایه مخفی و 3 ورودی (درصد شن، درصد سیلت و درصد رس) با دو نرون در لایه اول و سه نرون در لایه دوم و الگوریتم آموزش TrainLM بود. برای تخمین فاکتور انتقال بهترین ساختار دارای دو لایه مخفی و 5 ورودی (چگالی ظاهری، مقدار ماده آلی، درصد شن، درصد سیلت و درصد رس) با دو نرون در لایه اول و سه نرون در لایه دوم و الگوریتم آموزش Train BR بود. افزایش تعداد لایه‌های مخفی و تعداد ورودی‌ها تاثیر به سزایی در بهبود نتیجه داشت و شبکه عصبی در تخمین مقادیر فاکتور انتقال عملکرد بسیار بهتری نسبت به ضریب جذب را نشان داد. مقدار ضریب تعیین (R2) نشان داد که پیشبینی های شبکه عصبی برای A (% 6/84) بهتر از S (% 5/77) می‌‌باشد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 اثر کود مرغی و بیوچار آن، Funneliformis mosseae و تنش شوری بر عملکرد و غلظت عناصر کم مصرف گیاه ذرت اثر کود مرغی و بیوچار آن، Funneliformis mosseae و تنش شوری بر عملکرد و غلظت عناصر کم مصرف گیاه ذرت 37 46 5458 10.22099/iar.2019.5458 EN راضیه کاظمی گروه مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران عبدالمجید رونقی گروه مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران جعفر یثربی گروه مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران رضا قاسمی فسایی گروه مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران مهدی زارعی گروه مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2017 11 28 - -استفاده مستقیم از کود مرغی به عنوان کود آلی در کشاورزی ممکن است باعث نگرانی‌های محیط زیستی گردد؛ بنابراین بکاربردن بیوچار آن ممکن است راه حل موثری باشد. یک آزمایش گلخانه‌ای به منظور بررسی اثر کود مرغی و بیوچار آن )عدم مصرف ماده آلی بعنوان کنترل، %1 و %2 (w/w) کود مرغی، و %1 و %2 (w/w)بیوچار کود مرغی) بر رشد و غلظت عناصر کم مصرف گیاه ذرت تحت تنش شوری ( 0، 6/3، 9/7، و 4/12 دسی‌زیمنس بر متر) در حضور و عدم حضور قارچ میکوریزا آربوسکولار (Funneliformis mosseae) انجام شد. نتایج نشان داد که در تیمار بدون قارچ، کاربرد کود مرغی و بیوچار آن به طور معنی‌داری وزن خشک اندام هوایی را نسبت به تیمار شاهد افزایش داده است. با کاربرد بیوچار وزن خشک اندام هوایی در حدود 15 و 8 درصد به ترتیب در تیمارهای 1 و 2 درصد در مقایسه با کود مرغی افزایش بیشتری نشان داد. در تیمار قارچ، اضافه کردن 2% بیوچار کودمرغی اثر معنی‌داری بر وزن خشک اندام هوایی نسبت به تیمار شاهد نداشت. ازاین رو، کاربرد همزمان سطح بالای بیوچار کودمرغی (2%) با قارچ در افزایش رشد گیاه، به دلیل بی اثر بودن قارچ بر افزایش عملکرد در سطح بالای فسفر در سطح 2% بیوچار کود مرغی ، مفید نبود. در گیاهان با و بدون قارچ، تنش شوری در سطوح پایین (6/3، 9/7 دسی‌زیمنس بر متر) ، وزن خشک اندام هوایی را افزایش داد اما در سطح بالا (4/12 دسی‌زیمنس بر متر) باعث کاهش معنی‌دار آن گردید. به طور کلی، در گیاهان با و بدون قارچ، غلظت عناصر کم مصرف اندام هوایی ( به غیر از مس) با افزایش سطوح شوری به طور معنی‌داری افزایش یافت. در تیمار بدون قارچ تنها کاربرد بیوچار%2 غلظت منگنز را نسبت به تیمار شاهد به میزان 20 درصد افزایش داد. در تیمارهای با قارچ، اضافه کردن کود مرغی %1، بیوچار 1و 2% غلظت منگز اندام هوایی را به ترتیب به میزان 27، 16 و 9 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. کاربرد بیوچار کود مرغی غلظت آهن، روی و مس اندام هوایی را به دلیل غلظت بالای این عناصر غذایی در بیوچار در مقایسه با کود مرغی نسبت به تیمار شاهد افزایش دادند. به طور کلی، پیرولیز کود مرغی به منظور کاهش بوی بد کود مرغی و بهبود خواص آن جهت افزایش رشد گیاه ذرت مفید تشخیص داده شد. - -استفاده مستقیم از کود مرغی به عنوان کود آلی در کشاورزی ممکن است باعث نگرانی‌های محیط زیستی گردد؛ بنابراین بکاربردن بیوچار آن ممکن است راه حل موثری باشد. یک آزمایش گلخانه‌ای به منظور بررسی اثر کود مرغی و بیوچار آن )عدم مصرف ماده آلی بعنوان کنترل، %1 و %2 (w/w) کود مرغی، و %1 و %2 (w/w)بیوچار کود مرغی) بر رشد و غلظت عناصر کم مصرف گیاه ذرت تحت تنش شوری ( 0، 6/3، 9/7، و 4/12 دسی‌زیمنس بر متر) در حضور و عدم حضور قارچ میکوریزا آربوسکولار (Funneliformis mosseae) انجام شد. نتایج نشان داد که در تیمار بدون قارچ، کاربرد کود مرغی و بیوچار آن به طور معنی‌داری وزن خشک اندام هوایی را نسبت به تیمار شاهد افزایش داده است. با کاربرد بیوچار وزن خشک اندام هوایی در حدود 15 و 8 درصد به ترتیب در تیمارهای 1 و 2 درصد در مقایسه با کود مرغی افزایش بیشتری نشان داد. در تیمار قارچ، اضافه کردن 2% بیوچار کودمرغی اثر معنی‌داری بر وزن خشک اندام هوایی نسبت به تیمار شاهد نداشت. ازاین رو، کاربرد همزمان سطح بالای بیوچار کودمرغی (2%) با قارچ در افزایش رشد گیاه، به دلیل بی اثر بودن قارچ بر افزایش عملکرد در سطح بالای فسفر در سطح 2% بیوچار کود مرغی ، مفید نبود. در گیاهان با و بدون قارچ، تنش شوری در سطوح پایین (6/3، 9/7 دسی‌زیمنس بر متر) ، وزن خشک اندام هوایی را افزایش داد اما در سطح بالا (4/12 دسی‌زیمنس بر متر) باعث کاهش معنی‌دار آن گردید. به طور کلی، در گیاهان با و بدون قارچ، غلظت عناصر کم مصرف اندام هوایی ( به غیر از مس) با افزایش سطوح شوری به طور معنی‌داری افزایش یافت. در تیمار بدون قارچ تنها کاربرد بیوچار%2 غلظت منگنز را نسبت به تیمار شاهد به میزان 20 درصد افزایش داد. در تیمارهای با قارچ، اضافه کردن کود مرغی %1، بیوچار 1و 2% غلظت منگز اندام هوایی را به ترتیب به میزان 27، 16 و 9 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. کاربرد بیوچار کود مرغی غلظت آهن، روی و مس اندام هوایی را به دلیل غلظت بالای این عناصر غذایی در بیوچار در مقایسه با کود مرغی نسبت به تیمار شاهد افزایش دادند. به طور کلی، پیرولیز کود مرغی به منظور کاهش بوی بد کود مرغی و بهبود خواص آن جهت افزایش رشد گیاه ذرت مفید تشخیص داده شد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 ترسیب کربن در گیاه و خاک مزارع نیشکر در سیستم‌های مختلف کشت ترسیب کربن در گیاه و خاک مزارع نیشکر در سیستم‌های مختلف کشت 47 54 5520 10.22099/iar.2019.30598.1295 EN علیرضا عزیزی بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز غلامعباس قنبریان بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز علیمراد حسنلی بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز دانشکده محیط زیست، دانشگاه استرالیای جنوبی محمود شمیلی مدیر مرکز تحقیقات نیشکر ، شرکت کشت و صنعت نیشکراهواز Journal Article 2018 08 27 نیشکر گیاهی چند منظوره است که عمدتاً در قسمتهای جنوب غربی ایران کشت میشود. تاکنون در مورد قابلیت ترسیب کربن مزارع نیشکر ایران پژوهشهای کافی صورت نگرفته است. در این پژوهش، ترسیب کربن در اندامهای گیاه و خاک مزارع تحت کشت نیشکر در خوزستان که به روش سنتیراتونینگ کشت و برداشت میشوند مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور، نمونههای خاک از لایه سطحی 30-0 سانتیمتری به صورت تصادفی برداشت و میزان کربن آلی، اسیدیته، هدایت الکتریکی، بافت و وزن ویژه ظاهری آنها تعیین شد. به صورت همزمان از اندامهای هوایی (برگ و ساقه) و زیر زمینی (ریشه) گیاه نیشکر نمونهگیری صورت گرفت و میزان کربن هر بخش به صورت جداگانه تعیین شدند. نتایج نشان داد که کربن ذخیره شده در بخش بالای سطح خاک (برگ و ساقهبه میزان kg ha-11292) به صورت معنی داری (p≤0.05) بیشتر از اندامهای زیرزمینی (ریشه به میزان kg ha-1 655) میباشد. کل کربن ترسیب شده در خاک (به میزان kg ha-1 3/1987) با میزان کربن ترسیب شده در کل اندامهای گیاهی (به میزان kg ha-11947) اختلاف معنیداری نداشت. علاوه بر این، همبستگی مثبت و معنیداری بین کربن آلی و میزان رس خاک مشاهده شد. برآوردها نشان داد که مقدار کربن ترسیب شده در گیاه و خاک مزارع نیشکر خوزستان kg ha-1 5/3934 است که معادل kg ha-1 6/14439دی اکسید کربن جذب شده از اتمسفر است. به طور کلی، نتایج نشان داد در سیستم کشت راتونینگ، کل کربن ترسیب شده در مرحله راتون 1 بیشترین میزان را دارد. در نتیجه کشت نیشکر در جنوب غرب ایران می تواند به عنوان حوضچهای مهم برای ذخیره کربن عمل کرده و در نتیجه موجب کاهش اثرات تغییرات اقلیمی گردد. به نظر میرسد که ایجاد تغییر در سامانه فعلی برداشت محصول نیشکر که بر مبنای سوزانیدن بقایای گیاهی در مزرعه است و حرکت به سوی مدیریت پایدار با هدف حفظ بقایای گیاهی، بتواند توانایی ترسیب کربن این مزارع را افزایش دهد. نیشکر گیاهی چند منظوره است که عمدتاً در قسمتهای جنوب غربی ایران کشت میشود. تاکنون در مورد قابلیت ترسیب کربن مزارع نیشکر ایران پژوهشهای کافی صورت نگرفته است. در این پژوهش، ترسیب کربن در اندامهای گیاه و خاک مزارع تحت کشت نیشکر در خوزستان که به روش سنتیراتونینگ کشت و برداشت میشوند مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور، نمونههای خاک از لایه سطحی 30-0 سانتیمتری به صورت تصادفی برداشت و میزان کربن آلی، اسیدیته، هدایت الکتریکی، بافت و وزن ویژه ظاهری آنها تعیین شد. به صورت همزمان از اندامهای هوایی (برگ و ساقه) و زیر زمینی (ریشه) گیاه نیشکر نمونهگیری صورت گرفت و میزان کربن هر بخش به صورت جداگانه تعیین شدند. نتایج نشان داد که کربن ذخیره شده در بخش بالای سطح خاک (برگ و ساقهبه میزان kg ha-11292) به صورت معنی داری (p≤0.05) بیشتر از اندامهای زیرزمینی (ریشه به میزان kg ha-1 655) میباشد. کل کربن ترسیب شده در خاک (به میزان kg ha-1 3/1987) با میزان کربن ترسیب شده در کل اندامهای گیاهی (به میزان kg ha-11947) اختلاف معنیداری نداشت. علاوه بر این، همبستگی مثبت و معنیداری بین کربن آلی و میزان رس خاک مشاهده شد. برآوردها نشان داد که مقدار کربن ترسیب شده در گیاه و خاک مزارع نیشکر خوزستان kg ha-1 5/3934 است که معادل kg ha-1 6/14439دی اکسید کربن جذب شده از اتمسفر است. به طور کلی، نتایج نشان داد در سیستم کشت راتونینگ، کل کربن ترسیب شده در مرحله راتون 1 بیشترین میزان را دارد. در نتیجه کشت نیشکر در جنوب غرب ایران می تواند به عنوان حوضچهای مهم برای ذخیره کربن عمل کرده و در نتیجه موجب کاهش اثرات تغییرات اقلیمی گردد. به نظر میرسد که ایجاد تغییر در سامانه فعلی برداشت محصول نیشکر که بر مبنای سوزانیدن بقایای گیاهی در مزرعه است و حرکت به سوی مدیریت پایدار با هدف حفظ بقایای گیاهی، بتواند توانایی ترسیب کربن این مزارع را افزایش دهد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 ارزیابی ژنوتیپ های گندم در سامانه های خاک ورزی:کاربرد تکنیک الویت بندی بر اساس نزدیکی به پاسخ ایده ال ارزیابی ژنوتیپ های گندم در سامانه های خاک ورزی:کاربرد تکنیک الویت بندی بر اساس نزدیکی به پاسخ ایده ال 55 64 5457 10.22099/iar.2019.5457 EN شکوفه ساریخانی خرمی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ج. ا. ایران سید عبدالرضا کاظمینی بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران ابراهیم زارع بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ج. ا. ایران محمد جعفر بحرانی بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا. ایران Journal Article 2018 09 10 پذیرش سامانههای کشاورزی حفاظتی در سطح مزارع کشاورزان به میزان هزینههای تولید و پایداری بیشتر عملکرد بستگی دارد. هدف این پژوهش،اولویت بندی تیمارها با معیارهای انتخاب شده با استفاده از تکنیک اولویتبندی بر اساس نزدیکی به پاسخ ایده آل (TOPSIS)میباشد. این پژوهش در ایستگاه تحقیقاتی زرقان، استان فارس، ایران در طی دو سال زراعی 95-1393 اجرا گردید.این آزمایش به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سامانههای مختلف خاکورزی (مرسوم، کم خاکورزی و بی خاکورزی) به عنوان کرت اصلی و ژنوتیپهای گندم بهاره(چمران، سیروان، پیکافلوریک و M-89-10 )به عنوان کرت فرعی بودند.معیارهای انتخاب شده شامل دو گروه زراعی مانند وزن مخصوص ظاهری خاک، عملکرد دانه و گروه اقتصادی مانند درآمد ناخالص، هزینه های کنترل علف های هرز، آب و تولید بودند. وزن معیارهای وزن مخصوص ظاهری خاک (040/0)، عملکرد دانه ( 180/0)، بازده ناخالص (280/0)، هزینه آب (0270/0)، هزینه کنترل علف های هرز (150/0) و هزینه تولید( 080/0) بدست آمد.نتایج نشان داد که با در نظر گرفتن همه معیارها، اولین الویت متعلق به ژنوتیپ های سیروان و پیکافلوریک در سامانه کم خاکورزی به ترتیب در سالهای اول و دوم آزمایش بود. بنابراین استفاده از تکنیک های چند معیاره به جای تک معیار مانند عملکرد دانه و یا هزینه تولید، جهت انتخاب بهترین سامانه خاکورزی و برترین ژنوتیپ گندم در سامانه های خاکورزی توصیه میگردد. پذیرش سامانههای کشاورزی حفاظتی در سطح مزارع کشاورزان به میزان هزینههای تولید و پایداری بیشتر عملکرد بستگی دارد. هدف این پژوهش،اولویت بندی تیمارها با معیارهای انتخاب شده با استفاده از تکنیک اولویتبندی بر اساس نزدیکی به پاسخ ایده آل (TOPSIS)میباشد. این پژوهش در ایستگاه تحقیقاتی زرقان، استان فارس، ایران در طی دو سال زراعی 95-1393 اجرا گردید.این آزمایش به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سامانههای مختلف خاکورزی (مرسوم، کم خاکورزی و بی خاکورزی) به عنوان کرت اصلی و ژنوتیپهای گندم بهاره(چمران، سیروان، پیکافلوریک و M-89-10 )به عنوان کرت فرعی بودند.معیارهای انتخاب شده شامل دو گروه زراعی مانند وزن مخصوص ظاهری خاک، عملکرد دانه و گروه اقتصادی مانند درآمد ناخالص، هزینه های کنترل علف های هرز، آب و تولید بودند. وزن معیارهای وزن مخصوص ظاهری خاک (040/0)، عملکرد دانه ( 180/0)، بازده ناخالص (280/0)، هزینه آب (0270/0)، هزینه کنترل علف های هرز (150/0) و هزینه تولید( 080/0) بدست آمد.نتایج نشان داد که با در نظر گرفتن همه معیارها، اولین الویت متعلق به ژنوتیپ های سیروان و پیکافلوریک در سامانه کم خاکورزی به ترتیب در سالهای اول و دوم آزمایش بود. بنابراین استفاده از تکنیک های چند معیاره به جای تک معیار مانند عملکرد دانه و یا هزینه تولید، جهت انتخاب بهترین سامانه خاکورزی و برترین ژنوتیپ گندم در سامانه های خاکورزی توصیه میگردد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 تشخیص صوتی آردی شدن سیب براساس ماشین‌بردار پشتیبان تشخیص صوتی آردی شدن سیب براساس ماشین‌بردار پشتیبان 65 70 5533 10.22099/iar.2019.32309.1328 EN مجید لشگری بخش مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ج. ا. ایران عبداله ایمان مهر بخش مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ج. ا. ایران Journal Article 2019 01 26 آردی‏شدن، کیفیت میوه سیب را تنزل می‏دهد و این پدیده نقش مهمی در بازار میوه ایفا می‏کند. بنابراین استفاده از تکنیکی سریع و قابل اعتماد برای اندازه‏گیری و درجه‏بندی میوه‏ها ضروری است. در این تحقیق، قابلیت سیگنال‏های صوتی سیب‏های غلتان بر روی صفحه شیب‏دار به عنوان روشی نوین در تشخیص غیرمخرب آردی شدن سیب رقم رد دلیشز مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از آزمون مخرب فشردگی محصور، میزان آردی شدن نمونه‏ها ارزیابی شد. مدل‏های ماشین بردار پشتیبان برای طبقه‏بندی سیب‏ها در نظر گرفته شد. از کرنل تابع پایه شعاعی در مدل‏های ماشین بردار پشتیبان استفاده شد. مطابق روش جستجوی جامع، مدلی با ترکیب 9 ویژگی به عنوان بهترین مدل انتخاب شد. نتایج نشان داد که میزان دقت کلی این روش برای تشخیص سیب‏های سالم و آردی برابر 5/85 درصد به دست آمد. نتایج حاکی از آن بود که روش مذکور از توانمندی خوبی برای تشخیص سیب‏های آردی برخوردار است آردی‏شدن، کیفیت میوه سیب را تنزل می‏دهد و این پدیده نقش مهمی در بازار میوه ایفا می‏کند. بنابراین استفاده از تکنیکی سریع و قابل اعتماد برای اندازه‏گیری و درجه‏بندی میوه‏ها ضروری است. در این تحقیق، قابلیت سیگنال‏های صوتی سیب‏های غلتان بر روی صفحه شیب‏دار به عنوان روشی نوین در تشخیص غیرمخرب آردی شدن سیب رقم رد دلیشز مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از آزمون مخرب فشردگی محصور، میزان آردی شدن نمونه‏ها ارزیابی شد. مدل‏های ماشین بردار پشتیبان برای طبقه‏بندی سیب‏ها در نظر گرفته شد. از کرنل تابع پایه شعاعی در مدل‏های ماشین بردار پشتیبان استفاده شد. مطابق روش جستجوی جامع، مدلی با ترکیب 9 ویژگی به عنوان بهترین مدل انتخاب شد. نتایج نشان داد که میزان دقت کلی این روش برای تشخیص سیب‏های سالم و آردی برابر 5/85 درصد به دست آمد. نتایج حاکی از آن بود که روش مذکور از توانمندی خوبی برای تشخیص سیب‏های آردی برخوردار است

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 توزیع و ارتباط شکل‌های شیمیایی روی و مس با برخی ویژگی‌های ﻓﯿﺰﯾﮑﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﮐﺎﻧﯽ‌های رﺳﯽ تعدادی از خاک‌های آهکی توزیع و ارتباط شکل‌های شیمیایی روی و مس با برخی ویژگی‌های ﻓﯿﺰﯾﮑﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﮐﺎﻧﯽ‌های رﺳﯽ تعدادی از خاک‌های آهکی 71 82 5538 10.22099/iar.2020.34620.1362 EN سیروس شاکری 1گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ج. ا. ایران 0000-0002-8046-6999 محبوب صفاری گروه پژوهشی محیط زیست، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان، کرمان، ج. ا. ایران Journal Article 2019 08 18 تعیین و شناخت توزیع نسبی هر یک از شکل‌های شیمیایی عناصر و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌های رسی خاک می‌تواند محققان را جهت دستیابی به مدیریت حاصلخیزی خاک کمک نماید. تحقیق حاضر به منظور بررسی و شناخت شکل‌های شیمیایی دو عنصر روی و مس در تعدادی از خاک‌های سطحی و زیرسطحی استان کهگیلویه و بویراحمد و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌های ر‌سی ثانویه انجام شد. بر این اساس، نمونهبرداری از خاک‌های سطحی و زیرسطحی در واحدهای فیزیوگرافی مختلف استان انجام و شکل‌های شیمیایی روی و مس آن‌ها با روش عصاره‌گیری دنباله‌ای تعیین و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های مختلف خاک بررسی شد. نتایج نشان داد، در حالی‌که مقدار شکل‌های شیمیایی تبادلی و جذب سطحی شده عناصر مس و روی بسیار کم و قابل چشم پوشی بود، شکل‌‌های باقی‌مانده، کربناتی و آلی به‌ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر از شکل‌های شیمیایی این عناصر را به خود اختصاص داد. تحرک پایین روی و تحرک متوسط مس در بیشتر خاک‌های مورد مطالعه نشان از رفتار متفاوت این دو عنصر در خاک‌های آهکی منطقه داشت. بررسی همبستگی شکل‌های شیمیایی این عناصر با ویژگی‌های خاک نشان از وجود همبستگی موثر کربن آلی با شکل‌های شیمیایی روی، و همبستگی موثر رس، سیلت، ظرفیت تبادل کاتیونی و کربنات کلسیم با شکل‌های شیمیایی مس داشت. همبستگی مقادیر کمی کانی‌‌های رسی با شکل‌‌های شیمیایی این عناصر نشان داد مقدار شکل‌های مختلف روی و مس با کانی‌های سیلیکاتی 2:1 (به‌ویژه ورمی‌کولیت) ارتباط مستقیم دارد. تعیین و شناخت توزیع نسبی هر یک از شکل‌های شیمیایی عناصر و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌های رسی خاک می‌تواند محققان را جهت دستیابی به مدیریت حاصلخیزی خاک کمک نماید. تحقیق حاضر به منظور بررسی و شناخت شکل‌های شیمیایی دو عنصر روی و مس در تعدادی از خاک‌های سطحی و زیرسطحی استان کهگیلویه و بویراحمد و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌های ر‌سی ثانویه انجام شد. بر این اساس، نمونهبرداری از خاک‌های سطحی و زیرسطحی در واحدهای فیزیوگرافی مختلف استان انجام و شکل‌های شیمیایی روی و مس آن‌ها با روش عصاره‌گیری دنباله‌ای تعیین و ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های مختلف خاک بررسی شد. نتایج نشان داد، در حالی‌که مقدار شکل‌های شیمیایی تبادلی و جذب سطحی شده عناصر مس و روی بسیار کم و قابل چشم پوشی بود، شکل‌‌های باقی‌مانده، کربناتی و آلی به‌ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر از شکل‌های شیمیایی این عناصر را به خود اختصاص داد. تحرک پایین روی و تحرک متوسط مس در بیشتر خاک‌های مورد مطالعه نشان از رفتار متفاوت این دو عنصر در خاک‌های آهکی منطقه داشت. بررسی همبستگی شکل‌های شیمیایی این عناصر با ویژگی‌های خاک نشان از وجود همبستگی موثر کربن آلی با شکل‌های شیمیایی روی، و همبستگی موثر رس، سیلت، ظرفیت تبادل کاتیونی و کربنات کلسیم با شکل‌های شیمیایی مس داشت. همبستگی مقادیر کمی کانی‌‌های رسی با شکل‌‌های شیمیایی این عناصر نشان داد مقدار شکل‌های مختلف روی و مس با کانی‌های سیلیکاتی 2:1 (به‌ویژه ورمی‌کولیت) ارتباط مستقیم دارد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 تاثیرات سرکه چوب کاج بر جوانه‌زنی، رشد و ویژگی‌های فتوسنتزی خیار تاثیرات سرکه چوب کاج بر جوانه‌زنی، رشد و ویژگی‌های فتوسنتزی خیار 83 90 5567 10.22099/iar.2020.31134.1305 EN بهزاد عبداللهی پور گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ج. ا. ایران مریم حقیقی گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ج. ا. ایران 0000-0002-7590-0359 Journal Article 2018 10 23 سرکه چوب یک ماده مشتق شده از سوختن کربن سیاه است که میتواند جایگزین مواد شیمیایی در صنعت کشاورزی بهعنوان یک ترکیب آلی گردد. بهمنظور مطالعه اثر کارآیی سرکه چوب کاج بر ویژگیهای فیزیولوژیکی و فتوسنتزی خیار دو آزمایش براساس طرح کاملا تصادفی با شش تیمار شامل 1250، 2000، 2500، 3333 و 5000 میلیگرم در لیتر سرکه چوب با چهار تکرار انجام شد. اولین آزمایش در آزمایشگاه بهمنظور بررسی تاثیرات اولیه سرکه چوب بر روی بذر خیار (Cucumis sativus var. Super daminos) انجام شد و آزمایش دوم اثر سرکه چوب بر رشد گیاه خیار در گلخانههای تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. بیشترین تعداد گل و عملکرد در خیار در تیمار 2500 میلیگرم در لیتر سرکه چوب مشاهده شد. فتوسنتز در خیار در تیمار 2000 میلیگرم در لیتر افزایش یافت. کمترین میزان تعرق (54/1 میلیمول برمترمربع بر ثانیه) در خیار در تیمار 2000 میلی گرم در لیتر سرکه چوب بدست امد. سرکه چوب 1250 میلی‌گرم در لیتر باعث افزایش درصد جوانهزنی و سرعت جوانه زنی آن در مقایسه با شاهد شد. بیشترین طول ریشه، حجم و سطح در تیمار 1250 میلیگرم بر لیتر مشاهده شد. غلظت نیتروژن (5/5 درصد وزن خشک) در تیمار 3333 میلیگرم در لیتر و غلظت پتاسیم در غلظت 5000 میلی‌گرم در لیتر، کلسیم و آهن در غلظت 1250 میلیگرم در لیتر در بالاترین سطح در مقایسه با سایر تیمارها بود. بیشترین مقدار کلروفیل و فتوسنتز در تیمار 2000 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد. تیمار 2500 میلیگرم در لیتر در خیار بیشترین عملکرد گل و میوه را نشان داد، اما بهترین و بالاترین کیفیت میوه با 2000 میلیگرم در لیتر حاصل شد. سرکه چوب یک ماده مشتق شده از سوختن کربن سیاه است که میتواند جایگزین مواد شیمیایی در صنعت کشاورزی بهعنوان یک ترکیب آلی گردد. بهمنظور مطالعه اثر کارآیی سرکه چوب کاج بر ویژگیهای فیزیولوژیکی و فتوسنتزی خیار دو آزمایش براساس طرح کاملا تصادفی با شش تیمار شامل 1250، 2000، 2500، 3333 و 5000 میلیگرم در لیتر سرکه چوب با چهار تکرار انجام شد. اولین آزمایش در آزمایشگاه بهمنظور بررسی تاثیرات اولیه سرکه چوب بر روی بذر خیار (Cucumis sativus var. Super daminos) انجام شد و آزمایش دوم اثر سرکه چوب بر رشد گیاه خیار در گلخانههای تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. بیشترین تعداد گل و عملکرد در خیار در تیمار 2500 میلیگرم در لیتر سرکه چوب مشاهده شد. فتوسنتز در خیار در تیمار 2000 میلیگرم در لیتر افزایش یافت. کمترین میزان تعرق (54/1 میلیمول برمترمربع بر ثانیه) در خیار در تیمار 2000 میلی گرم در لیتر سرکه چوب بدست امد. سرکه چوب 1250 میلی‌گرم در لیتر باعث افزایش درصد جوانهزنی و سرعت جوانه زنی آن در مقایسه با شاهد شد. بیشترین طول ریشه، حجم و سطح در تیمار 1250 میلیگرم بر لیتر مشاهده شد. غلظت نیتروژن (5/5 درصد وزن خشک) در تیمار 3333 میلیگرم در لیتر و غلظت پتاسیم در غلظت 5000 میلی‌گرم در لیتر، کلسیم و آهن در غلظت 1250 میلیگرم در لیتر در بالاترین سطح در مقایسه با سایر تیمارها بود. بیشترین مقدار کلروفیل و فتوسنتز در تیمار 2000 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد. تیمار 2500 میلیگرم در لیتر در خیار بیشترین عملکرد گل و میوه را نشان داد، اما بهترین و بالاترین کیفیت میوه با 2000 میلیگرم در لیتر حاصل شد.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 اعتبار‌سنجی استفاده از ماشین پاششی ویژه برای کاربرد علف کش عمومی (گلایفوسیت) به منظور کنترل علف‌های هرز مزارع نخود در مناطق دیم ایران اعتبار‌سنجی استفاده از ماشین پاششی ویژه برای کاربرد علف کش عمومی (گلایفوسیت) به منظور کنترل علف‌های هرز مزارع نخود در مناطق دیم ایران 91 100 5573 10.22099/iar.2020.34608.1360 EN غلامرضا قهرمانیان مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه ، ج. ا. ایران 0000-0002-0949-7119 حمیدرضا پور‌‌علی‌بابا مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه ، ج. ا. ایران 0000-0003-3236-977X محسن مهدیه مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه ، ج. ا. ایران Journal Article 2019 08 16 علف‌‌های‌ هرز یکی از مشکل‌های اصلی کشت و کار نخود در دیمزارهای ایران بوده و صرفه اقتصادی تولید تا حد زیادی وابسته به نحوه ی کنترل آنهاست. در این پژوهش، روش‌های عمده‌ی مبارزه با علف‌های‌هرز که در کشور رواج دارد؛ شامل وجین دستی و کنترل مکانیکی + وجین دستی، با کاربرد یک علف کش عمومی ( گلایفوسیت) با استفاده از یک ماشین پاششی مخصوص در یک سیستم بدون خاک‌ورزی مقایسه گردید. آزمایش در مزارع آزمایشی پنج هکتاری همراه با یک مزرعه دو هکتاری شاهد بدون مبارزه با علف‌هرز در طی سال زراعی 97-1396 در اراضی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور ( مراغه) انجام گرفت. نخود رقم عادل در یک آرایش کشت 5/17 × 5/52 سانتی‌متری با استفاده از یک دستگاه کارنده‌ی مستقیم کشت گردید و عملیات رایج زراعی مانند مبارزه با آفات و کود‌دهی در طی فصل رشد انجام شد. سه تکه زمین 10 متر‌مربعی در داخل هر تیمار بصورت کاملاً تصادفی انتخاب شده و به عنوان بلوک فرض شدند و کلیه اندازه‌گیریها در داخل چهار نمونه‌ی یک متر‌مربعی که کاملاً تصادفی و به عنوان تکرار انتخاب شده بودند، در داخل این تکه‌های ده متر‌مربعی انجام گرفت و سپس داده‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی تجزیه شدند. نتایج نشان دادند که اگرچه وجین دستی و کنترل مکانیکی + وجین دستی دارای بالاترین شاخص های عملکرد هستند، اما بیشترین توجیه اقتصادیِ کنترل متعلق به کاربرد علف‌کش عمومی گلایفوسیت با استفاده از ماشین پاششی ویژه بود. این نشان داد که تحت شرایطی که کاربرد علف‌کش های انتخابی به دلیل گرانی و کمبود در بازار غیر اقتصادی است، کشاورزان نخود کار می‌توانند با استفاده از این دستگاه، علف‌کش‌های عمومی نسبتاً ارزان را برای کنترل علف‌های‌هرز به‌کار برده و درآمد قابل قبولی را بدست بیاورند. علف‌‌های‌ هرز یکی از مشکل‌های اصلی کشت و کار نخود در دیمزارهای ایران بوده و صرفه اقتصادی تولید تا حد زیادی وابسته به نحوه ی کنترل آنهاست. در این پژوهش، روش‌های عمده‌ی مبارزه با علف‌های‌هرز که در کشور رواج دارد؛ شامل وجین دستی و کنترل مکانیکی + وجین دستی، با کاربرد یک علف کش عمومی ( گلایفوسیت) با استفاده از یک ماشین پاششی مخصوص در یک سیستم بدون خاک‌ورزی مقایسه گردید. آزمایش در مزارع آزمایشی پنج هکتاری همراه با یک مزرعه دو هکتاری شاهد بدون مبارزه با علف‌هرز در طی سال زراعی 97-1396 در اراضی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور ( مراغه) انجام گرفت. نخود رقم عادل در یک آرایش کشت 5/17 × 5/52 سانتی‌متری با استفاده از یک دستگاه کارنده‌ی مستقیم کشت گردید و عملیات رایج زراعی مانند مبارزه با آفات و کود‌دهی در طی فصل رشد انجام شد. سه تکه زمین 10 متر‌مربعی در داخل هر تیمار بصورت کاملاً تصادفی انتخاب شده و به عنوان بلوک فرض شدند و کلیه اندازه‌گیریها در داخل چهار نمونه‌ی یک متر‌مربعی که کاملاً تصادفی و به عنوان تکرار انتخاب شده بودند، در داخل این تکه‌های ده متر‌مربعی انجام گرفت و سپس داده‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی تجزیه شدند. نتایج نشان دادند که اگرچه وجین دستی و کنترل مکانیکی + وجین دستی دارای بالاترین شاخص های عملکرد هستند، اما بیشترین توجیه اقتصادیِ کنترل متعلق به کاربرد علف‌کش عمومی گلایفوسیت با استفاده از ماشین پاششی ویژه بود. این نشان داد که تحت شرایطی که کاربرد علف‌کش های انتخابی به دلیل گرانی و کمبود در بازار غیر اقتصادی است، کشاورزان نخود کار می‌توانند با استفاده از این دستگاه، علف‌کش‌های عمومی نسبتاً ارزان را برای کنترل علف‌های‌هرز به‌کار برده و درآمد قابل قبولی را بدست بیاورند.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 تأثیر تنش رطوبتی بر پارامترهای رشد و کیفیت علوفه کنگرفرنگی (Cynara cardunculus var. scolymus L.) تأثیر تنش رطوبتی بر پارامترهای رشد و کیفیت علوفه کنگرفرنگی (Cynara cardunculus var. scolymus L.) 101 110 5596 10.22099/iar.2020.34908.1364 EN مرضیه اله دادی گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز، ج. ا. ایران بابک بحرینی نژاد استادیار بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، Journal Article 2019 09 18 ک کنگرفرنگی گیاهی علفی و چند ساله است که می‏تواند بعد از استقرار در سال اول رویش، به خشکی متحمل باشد. برای ارزیابی تأثیر تنش کمبود آب بر رشد و کیفیت علوفه این گیاه، آزمایشی با استفاده از طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در اصفهان طی سالهای 93-1391 انجام شد. تیمارهای آبیاری شامل 20، 50 و 80 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده در خاک (به ترتیب بدون تنش، تنش متوسط و شدید) بودند. وزن‏تر و خشک گیاه و برخی از خصوصیات کیفی علوفه شامل پروتئین و چربی خام، کربوهیدراتهای محلول در آب، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، قابلیت هضم ماده خشک، تانن و میزان خاکستر تعیین شد. نتایج نشان داد که پارامترهای رشدی و کیفیت علوفه تحت تأثیر تنش کمبود آب قرار گرفت. حداکثر وزن تر و خشک گیاه، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، چربی خام و خاکستر در تیمار بدون تنش ثبت شدند که با افزایش شدت تنش به‏ترتیب 67/40، 71/51، 54/6، 23/18، 83/8 و 81/21 درصد کاهش یافتند، در حالی‏که بیشترین میزان پروتئین خام، قابلیت هضم ماده خشک، کربوهیدراتهای محلول در آب و محتوای تانن در تنش شدید مشاهده شدند. به طور کلی، اگرچه تنش رطوبتی باعث کاهش عملکرد علوفه شد لیکن از طریق افزایش میزان پروتئین خام، قابلیت هضم ماده خشک و کربوهیدراتهای محلول در آب و کاهش میزان الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی و خاکستر نقش مثبتی بر خصوصیات کیفی علوفه کنگرفرنگی داشت. ک کنگرفرنگی گیاهی علفی و چند ساله است که می‏تواند بعد از استقرار در سال اول رویش، به خشکی متحمل باشد. برای ارزیابی تأثیر تنش کمبود آب بر رشد و کیفیت علوفه این گیاه، آزمایشی با استفاده از طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در اصفهان طی سالهای 93-1391 انجام شد. تیمارهای آبیاری شامل 20، 50 و 80 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده در خاک (به ترتیب بدون تنش، تنش متوسط و شدید) بودند. وزن‏تر و خشک گیاه و برخی از خصوصیات کیفی علوفه شامل پروتئین و چربی خام، کربوهیدراتهای محلول در آب، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، قابلیت هضم ماده خشک، تانن و میزان خاکستر تعیین شد. نتایج نشان داد که پارامترهای رشدی و کیفیت علوفه تحت تأثیر تنش کمبود آب قرار گرفت. حداکثر وزن تر و خشک گیاه، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، چربی خام و خاکستر در تیمار بدون تنش ثبت شدند که با افزایش شدت تنش به‏ترتیب 67/40، 71/51، 54/6، 23/18، 83/8 و 81/21 درصد کاهش یافتند، در حالی‏که بیشترین میزان پروتئین خام، قابلیت هضم ماده خشک، کربوهیدراتهای محلول در آب و محتوای تانن در تنش شدید مشاهده شدند. به طور کلی، اگرچه تنش رطوبتی باعث کاهش عملکرد علوفه شد لیکن از طریق افزایش میزان پروتئین خام، قابلیت هضم ماده خشک و کربوهیدراتهای محلول در آب و کاهش میزان الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی و خاکستر نقش مثبتی بر خصوصیات کیفی علوفه کنگرفرنگی داشت.

دانشگاه شیراز تحقیقات کشاورزی ایران 1013-9885 38 2 2019 12 01 تأثیر عصاره جلبک دریایی (Ulva flexuosa Wulfen) در بهبود کیفیت پس از برداشت پرتقال واشنگتن ناول تأثیر عصاره جلبک دریایی (Ulva flexuosa Wulfen) در بهبود کیفیت پس از برداشت پرتقال واشنگتن ناول 111 118 5650 10.22099/iar.2020.35017.1366 EN محبوبه رضایی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ج. ا. ایران فرزین عبدالهی استادیار گروه باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ج. ا. ایران 0000-0003-3295-8865 عبدالمجید میرزاعلیان دستجردی استادیار گروه باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ج. ا. ایران مرتضی یوسف زادی دانشیار گروه زیست دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ج. ا. ایران Journal Article 2019 10 09 جلبک‌های دریایی حاوی یک منبع متنوع از ترکیبات غنی هستند که به عنوان ترکیبات بالقوه فعال زیستی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این آزمایش برای بررسی اثر غلظت‌های مختلف عصاره جلبک دریایی Ulva flexuosa Wulfen (بومی خلیج فارس) بر فعالیت آنتی اکسیدانی میوه پرتقال واشنگتن ناول و ویژگی‌های کیفی پس از برداشت میوه درشرایط نگهداری در انبارسرد (5±1) و رطوبت نسبی 90-85 درصد به مدت 60 روز انجام شد. نتایج این آزمایش نشان داد که با افزایش زمان انبارمانی، میزان کاهش وزن میوه، فساد میوه و کل مواد جامد محلول (TSS) افزایش در حالی که درصد آب میوه و آسکوربیک اسید میوه پرتقال کاهش یافت. با قراردادن میوه‌های پرتقال واشنگتن ناول در محلول عصاره جلبک، ویژگی‌های کیفی پس از پرداشت و فعالیت آنتی اکسیدانی بطور معنی‌دار افزایش یافت. غلظت 76/3 گرم در لیتر عصاره جلبک موثرترین غلظت در بهبود ظرفیت آنتی اکسیدانی، میزان آسکوربیک اسید و TSS در طول انبارمانی بود. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که عصاره جلبک دریایی می‌تواند به عنوان یک ترکیب فعال زیستی جدید برای بهبود ویژگی‌های پس از برداشت میوه پرتقال از طریق افزایش فعالیت آنتی اکسیدان مورد استفاده قرار گیرد. جلبک‌های دریایی حاوی یک منبع متنوع از ترکیبات غنی هستند که به عنوان ترکیبات بالقوه فعال زیستی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این آزمایش برای بررسی اثر غلظت‌های مختلف عصاره جلبک دریایی Ulva flexuosa Wulfen (بومی خلیج فارس) بر فعالیت آنتی اکسیدانی میوه پرتقال واشنگتن ناول و ویژگی‌های کیفی پس از برداشت میوه درشرایط نگهداری در انبارسرد (5±1) و رطوبت نسبی 90-85 درصد به مدت 60 روز انجام شد. نتایج این آزمایش نشان داد که با افزایش زمان انبارمانی، میزان کاهش وزن میوه، فساد میوه و کل مواد جامد محلول (TSS) افزایش در حالی که درصد آب میوه و آسکوربیک اسید میوه پرتقال کاهش یافت. با قراردادن میوه‌های پرتقال واشنگتن ناول در محلول عصاره جلبک، ویژگی‌های کیفی پس از پرداشت و فعالیت آنتی اکسیدانی بطور معنی‌دار افزایش یافت. غلظت 76/3 گرم در لیتر عصاره جلبک موثرترین غلظت در بهبود ظرفیت آنتی اکسیدانی، میزان آسکوربیک اسید و TSS در طول انبارمانی بود. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که عصاره جلبک دریایی می‌تواند به عنوان یک ترکیب فعال زیستی جدید برای بهبود ویژگی‌های پس از برداشت میوه پرتقال از طریق افزایش فعالیت آنتی اکسیدان مورد استفاده قرار گیرد.